15 Aralık 1936’da Başbakan İsmet İnönü tarafından açılışı yapılan ve bugün yaklaşık 20 bin seyirci kapasitesiyle hala kullanılan stadın yerine, 40 bin kişilik yeni stat inşa edilmesi planlanıyor. 19 Mayıs Stadı’nın yıkılmasıyla 81 yıllık yaşanmışlık da yıkılacak diye üzülüyor insan. Ama yine de en azından yeni stadın, eski stadın yerine yani yine şehrin merkezine yapılıyor olması sevindiriyor bir taraftan.

19 Mayıs Stadı’nın yapılma fikri Başbakan İnönü’nün, 1932’de İtalya’ya yaptığı seyahat sonrasında gündeme gelmiş. Stadın da içinde yer aldığı bir kompleks olarak düşünülerek 1934 yılında çalışmalara başlanmış. İnşa çalışmaları, uluslararası mimari yarış sonrasında İtalyan mimar Paolo Vietti-Violi tarafından projelendirilerek başlamış ve Ankara Belediyesince yaptırılmış. Paolo Vietti-Violi, aynı zamanda kısa süre önce Beşiktaş Arena olarak yenilenen, eski İstanbul BJK İnönü Stadı’nın da mimarı.

Türkiye’nin en eski stadyumlarından biri olan 19 Mayıs Stadı, hem mimarisiyle hem de erken Cumhuriyet dönemi için sembol olma özelliğiyle Ankara’nın dikkat çeken yapıları arasında yer alıyor. Stadın açılışının yapıldığı 15 Aralık 1936 tarihli Ulus Gazetesi’nde “İçinde Türk gençliğinin değerli kabiliyet ve kudretinin inkişafına imkân vererek spor tarihimize şerefli neticeler kazandıracak olan bu büyük eser…” şeklinde başlayan yazı bu sembolik değeri ve o günün coşkusunu gösteriyor. Siyasi, sosyal ve kültürel alanda devrimlere imza atarak, gençliğe emanet edilen Türkiye Cumhuriyeti, şimdi geleceğini emanet ettiği gençlerin daha sağlıklı ve daha çevik olmaları için spor alanında da devrim yapıyordu.

19 Mayıs Stadı açılırken, açılışa özel turnuva düzenlenmiş ve turnuvaya İstanbul’dan Fenerbahçe ve Galatasaray, İzmir’den Altınordu takımları davet edilmiş. Başkentin temsilcisi ise Ankaragücü olmuş. Başlama vuruşunu Başbakan İsmet İnönü yaptığı ilk maçta, Ankaragücü, Galatasaray’ı 2-1 yenmiş, turnuvayı ise tüm maçlarından galibiyetle ayrılan Fenerbahçe kazanmış. Böylece 19 Mayıs Stadı’nda kupayı kaldıran ilk takım olarak Fenerbahçe tarihe geçmiştir.

Bugüne kadar 28 milli maça ev sahipliği yapan 19 Mayıs Stadı, en son 2014 yılında İsveç’le yapılan özel maçta kullanılmıştı. Milli takım, 19 Mayıs Stadında oynadığı 28 maçta 13 galibiyet, 6 beraberlik, 9 yenilgi almıştır. Bu karşılaşmalarda en farklı galibiyeti 1969’da İran’la oynan maçı 4-0 kazanarak, en farklı mağlubiyeti de, 19 Mayıs Stadındaki ilk maçında 1952 yılında İsviçre’ye 5-1 yenilerek yaşamıştır.

19 Mayıs Stadı’nın yıkılmasına Ağustos ayında başlanması ve yeni stadın 2 yıl içinde bitirilmesi planlanıyor. Yeni stat yapılana kadar geçecek zaman zarfında, MKE Ankaragücü’nün maçlarını Ostim Stadı’nda oynaması beklenirken, Gençlerbirliği’nin maçlarını oynayacağı stat henüz netlik kazanmadı. Gençlerbirliği, “bize kalsa iki taş koyar Kızılay meydanında oynarız” diyor ama bir ihtimal 2017-2018 sezonunun ilk devresini yine 19 Mayıs Stadı’nda oynayabilmenin hesaplarını da yapıyor.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Yenisi, Eskisi Gibi Olur Mu?: 19 Mayıs Stadı Yıkılırken<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

4 renk…
2 takım…
1 şehir…
Ve 1 stadyum…
Ama cevaplanamayan tek soru…
Ankara’nın gerçek temsilcisi kim?
1923’te kurulan Gençlerbirliği mi, yoksa 1910’da kurulan MKE Ankaragücü mü?

İlk kez 21 Mart 1937’de kozlarını paylaşmak üzere sahaya çıkan başkentin farklı renkleri, o günden bugüne tam 83 kez karşı karşıya gelir. En son 22 Ocak 2012’de Türkiye Süper Ligi’nde karşılaşan başkent temsilcileri arasındaki mücadelede 32 defa MKE Ankaragücü, 28 defa da Gençlerbirliği sahadan galip ayrılan taraf olur. 23 karşılaşmada ise, taraflar birbirlerine üstünlük sağlayamaz.

Ama bu rakamlar, ne 90 dakikaların sonuçlarını yansıtan bir istatistik, ne de sadece bir renk mücadelesidir. Gençlerbirliği ve MKE Ankaragücü, Ankara’nın toplumsal tabakalarının birer takımda vücut bulmuş hali, sosyolojik bölünüşün birer somut örneğidir aslında. Onun için Gençlerbirliği ve MKE Ankaragücü arasındaki mücadeleler, Ankara Derbisi ya da Başkent Derbisi olarak anılır.

Gençlerbirliği, Ankara’nın okumuş, bürokrat, akademisyen yani beyaz yakalı ve kentli kesimini temsil ederken; MKE Ankaragücü, Ankara’da sokaktaki seyyar satıcıyı, esnafı, işsizi, işçiyi yani mavi yakalıyı ve varoşları temsil eder. Kısaca, Gençlerbirliği Tunalı Hilmi iken, MKE Ankaragücü Anafartlar’dır ve taraflar, genel hatlarıyla böyle bir bölünmüşlük üzerine inşa olmuştur.

İki takım arasındaki derbi mücadeleleri özellikle 2002-2003 sezonunda MKE Ankaragücü’nün teknik direktörü Ersun Yanal’ın Gençlerbirliği’ne transferiyle ateşlenir. Bu transferin ardından ilk maçta MKE Ankaragücü 1-0 galip gelir ve o zaman takımın kaptanı olan Hakan Kutlu 19 Mayıs Stadının ortasına MKE Ankaragücü bayrağı diker. Bu gelişmeler iki takım arasında ısınan atmosferin işaretleridir.

Hemen bir sonraki derbi mücadelesinde geçtiğimiz günlerde hayata veda eden Gençlerbirliği Başkanı İlhan Cavcav’a MKE Ankaragücü tribünlerinden yapılan küfürlü tezahürata, İlhan Cavcav’ın nahoş bir el hareketiyle karşılık vermesi, iki taraf arasında ipleri koparan son nokta olur. O maçı Gençlerbirliği 1-0 kazanır. Ancak o tarihten iki takımın son kez karşı karşıya geldiği 2012 yılına kadar maçlar oldukça gergin ve ateşli bir ortamda geçer.

Son yıllarda Gençlerbirliği-MKE Ankaragücü karşılaşması çok fazla duyulmaz olmuştur. Çünkü 2012-2013 sezonunda MKE Ankaragücü bir alt kümeye düşer. Ama bu durum sadece iki taraf arasındaki karşılaşma sıklığının kaybolmasına sebep olur. Yoksa iki taraf, sessiz sedasız sadece bir sonraki derbi mücadelesini bekliyordur.

Aslında derbisi sessiz, mücadelesi çetin olan Ankara’dır…

<span class="reading-mode-buttons"></span>Bir Ankara Derbisi<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.