Mardin Sinema Derneği’nin ev sahipliğinde, direktörlüğünü Döne Otyam ve Hakan Irmak’ın yaptığı Mardin Bienali, özel sektör ve sanat kurumlarının destekleriyle 15. yılını geride bırakıyor. Uluslararası çağdaş sanat dünyasında önemli bir konuma sahip olan Mardin Bienali’nin 7. edisyonu, Mayıs 2026’da sanatseverlerle buluşacak.

7. Mardin Bienali küratörlüğünü, Türkiye ve Avrupa’daki müzeler ve sanat kurumlarıyla uzun yıllardır çalışan, İstanbul Modern’in artistik direktörü Çelenk Bafra üstlenecek. Bienalin Danışma Kurulu’nda ise sanat ve akademi dünyasından önemli isimler yer alıyor: Esra Aliçavuşoğlu, Fırat Arapoğlu, Mehmet Said Aydın, Evin Sevgi Baran ve Paolo Colombo.

Çelenk Bafra kimdir?

Küratöryel pratiğini üretim ve araştırma odaklı grup sergileri üzerine şekillendiren Çelenk Bafra, İstanbul Bienali direktörlüğü döneminde Türkiye’den sanatçıların Venedik Bienali, Atina, Havana, Lyon ve Sao Paulo Bienali gibi prestijli uluslararası etkinliklere katılımını yönetti. İKSV ve SAHA’daki görevleri süresince sanatçı ve küratörlere yönelik destek programları geliştirdi, SAHA Studio ve Paris Cité des Arts’daki Türkiye Atölyesi’ni kurdu ve yönetti. Fransa Kültür Bakanlığı tarafından davet edildiği Marsilya’daki Akdeniz ve Avrupa Medeniyetleri Müzesi MuCEM’in ve AICA Türkiye’nin yönetim kurullarında yer aldı.

Çelenk Bafra’nın Mardin ile bağı, 2005 yılında İstanbul Bienali’nin küratör ve sanatçılarıyla gerçekleştirdiği araştırma ziyaretiyle başladı. Mardin Sinema Derneği iş birliğiyle hayata geçen Güneş Sineması projesi ve Mardin Bienali vesilesiyle bu bağ yıllar içinde güçlenerek devam etti. Bafra, uluslararası bienallerin yanı sıra Mardin Bienali’nin farklı edisyonları üzerine eleştiriler ve söyleşiler kaleme aldı; bu çalışmaları Açık Radyo’nun yanı sıra çeşitli kitap ve dergilerde yayımlandı.

GÖKzemin

“GÖKzemin”, günümüz sanatının gerçek ile hayal, maddi ile manevi, politik ile poetik arasında kurduğu ilişkileri Mardin bağlamında görünür kılıyor. Gök ile yer, bireysel ile kolektif, geçmiş ile gelecek arasında bir düşünce ve duygu hattı kuran bienal; izleyiciyi, birbirine tezat görünen uçlar arasında bir yolculuğa davet ediyor. 7. Mardin Bienali, ufku ikiye bölen “gök” ve “zemin”i yan yana getirerek, birbirine uzak sanılan dünyalar arasında sessiz bir geçit açıyor. İzleyiciyi hem yukarıya hem içeriye doğru uzanan katmanlı bir yolculuğa çağıran bienale, bölgenin kültürel hafızasında özel bir yere sahip kuşlar rehberlik ediyor. Mardin’in taşlarına sinmiş hikâyeleri ve coğrafyasına özgü rüzgârları ardına alan kuşlar, gökyüzü ile yeryüzü arasında süzülürken Mardin’in farklı noktalarındaki sergiler, mekâna özgü yerleştirmeler ve performanslar arasında rotalar çiziyor.

7. Mardin Bienali’nin kavramsal pusulası, Türkiye’nin batısı ve doğusundan birbirine karşıt görünen iki edebi yapıta işaret ediyor: Aristophanes’in Kuşlar adlı komedyası ve Ferîdüddîn Attâr’ın Kuşlar Meclisi olarak bilinen mesnevisi Mantıku’t-Tayr. Her iki metin de kuşları yalnızca doğanın değil, arayışın, eleştirinin, direnişin ve dönüşümün simgeleri olarak sunuyor. Aristophanes, insanların kuşlarla güç birliği yaparak bulutlarda ütopyacı bir şehir kurduğu satirik anlatısıyla iktidar ve ideal arasındaki gerilimi ironik bir dille görünür kılıyor. Attâr ise kuşları yedi vadiden geçirdiği manevi bir yolculukta benlikten sıyrılmaya ve kolektif hakikate yönelmeye davet ediyor. Biri otoritenin mizah yoluyla sorgulanışı, diğeri dönüşümün birlik yoluyla mümkün oluşunu ele alıyor. Doğu ile Batı’ya atfedilen iki farklı yaklaşımı temsil eden bu metinler biçim ve tema açısından farklı görünseler de “arayış”, “yolculuk” ve “dönüşüm” fikrinde kesişiyor. 7. Mardin Bienali, bu iki ilham kaynağını birlikte düşünerek özgürlük, hakikat ve yeni dünyaların nasıl tahayyül edilebileceğine dair bir düşünsel alan açmayı hedefliyor.

<span class="reading-mode-buttons"></span>7. Mardin Bienali’nin kavramsal çerçevesi açıklandı: ‘GÖKzemin’<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.