Son zamanlarda apartman ya da plaza çıkışında, kaldırımda bir çöp konteynırının yanından tekerlekli, büyük bir valiz sürükleyerek geçen bir erkek gördüğünde valize odaklanıp “Acaba çok mu ağır?” diye düşündün mü? Valizden bir koku geliyor mu diye havayı kokladın mı? Valizin ağırlığından şüphe etmek ve korkmak hiç aklına gelir miydi? Gelmezdi. Ayşe Tokyaz’ı, Durdona Khakimova’yı duyana kadar…

Peki ya şehrin görkemli surları? Onlara baktığında şehrin derin tarihini, Bizans’ı, Osmanlı’yı ya da sadece güzel bir manzarayı görmeliydik. Şimdi o surlara baktığımızda Ayşenur’u ve İkbal’i görüyoruz. Asırlardır orada duran taşlara ve surlar eskisi gibi hissettirmiyor. Muazzam bir şehir manzarası sunan o surlar artık kent hafızası değil, dehşetin hafızası. Yarım saat arayla katledilen iki genç kadının korkusunun anıtı; faili “Kadınların o erkekle ne işi varmış?” diye aklamaya çalışanların yarattığı o zifiri karanlık.

Su hepimize huzur verir, değil mi? Akşam yemeğini yiyip sahile ya da göl kenarına yürüyüşe çıkıyorsun, kulaklığını takıp güzel vakit geçirmek için. Denizin mavisine, gölün büyüklüğüne bakıp huzur bulacakken aklımıza “rasgele bir yere çiçek bıraksak bir kadının mezarına denk gelecek” diyen 8 Mart pankartı düşüyor.

Van Gölü’nün kıyısında, çakıl taşı toplamak isterken öldürülen Rojin’in sesi çınlıyor kulaklarımızda. Deniz kenarları, sahil şeritleri kadınlar için huzur veren coğrafi güzellik değil; “Burada da acaba bir kız kardeşimizin gülüşünü mü soldurdular?” diye ürperdiğimiz, tekinsiz coğrafya.

Yürümek artık kaçma eylemi

Beklediğin film gösterime girmiş. Sinemadan çıkmışsın, metrobüse, metroya yürürken filmden kalan tadın devamı için kulaklığını takmak istiyorsun ama tedirginsin. En son ne zaman korkusuzca, iki kulağına birden takıp, müziğin sesini sonuna kadar açarak yürüdün? Karşıdan gelen bir grup erkek ya da arkadan gelen ayak sesini duyma zorunluluğu, şarkını senden çaldı mı? Tedirginlik yüzünden kıstığımız o ses, takamadığımız o kulaklık, sevdiğimiz şarkıların nakaratıyla şehrin tadını çıkarmak… Bütün bunlar kadınlar için de sıradan bir eylem olmalıydı.

Kaldırımda öylesine yürürken, hiç tanımadığın bir erkeğin, sırf o an canı öyle istedi diye, sırf gücü yetiyor diye yüzünün ortasına bir yumruk indirme ihtimaliyle ne zaman tanıştın? Ya da iş yerinin önünde sigara molasına çıkmışken, üzerine yürüyen çıplak bir saldırganın taciziyle yere düşmek? Mesela hangi erkek apartman kapısının tam kapanıp kapanmadığını kontrol etmek zorunda? Bir erkek arkadaşınız size hiç evinin kapısının önünde “ya güçsüz görünüyorsam ya hedefsem” korkusuyla hızlıca içeri girmeye çalışırken panikle anahtarı düşürdüğünü gözleri dolarak anlattı mı?

Bunlar distopik bir senaryo ya da roman değil. Bunlar, bu ülkenin sokaklarında, kaldırımlarında, caddelerinde her gün kadınların yaşadığı hayatın ta kendisi.

Kadınlar için şehirde yürümek şöyle dursun eşikten adım atmak bile bir mesele. Birçok kadının deneyimleyebildiği dünya sadece mahalle pazarı, marketi kadar. Bize kaldırımlarda, metro koltuklarında “kapladığımız alanı küçültmemiz” öğütlenirken, caddelerde, sokaklarda görünmez olmamız, sessiz olmamız sıkı sıkı tembihlenirken erkekler omuzları dik, ceplerinde cezasızlık güvencesiyle kaldırımları, caddeleri parselledi.

Korkularımızı karanlığa gömeceğiz

Şehir meydanlarında söylenen sözler, yapılan protestolar kentlerin kime ait olduğunu bize yeniden yeniden hatırlatır. Eylemler meydanları, geçip gidilen bir boşluk olmaktan çıkartıp halkın kendi sözünü söyleme iradesini gösterdiği en görkemli sahneye dönüştürür. O sahnelerin en güzellerini Arjantin’de Plaza de Mayo’da gördük. İstanbul’da Cumartesi Anneleri’nin sahip çıktığı Galatasaray Meydanı’nda, vapurlarda dağıtılan mor iğnelerde gördük. Gezi Direnişi’nde yüzüne gaz sıkılan kırmızılı kadında, Şili’den başlayan Las Tesis dansında, İran’da saçlarını savuran kadınların rüzgarında hissettik.

Sokaklar korkunun değil öfkenin ve cesaretin mekanıdır.

Her 8 Mart’ta şehirlerin caddeleri ve meydanları, artık neredeyse her gün öldürülen kadınlara kapatılır. Taksim hayalete döner. Metrolar sanki tehlike varmış gibi duraklarda durmadan hızla gider. Kızılay Meydanı’nın adını anmak bile yasaklanır. Emirler serttir ve sert uygulanır. Peki siz bu sert emirlerden kadınların korktuğunu hiç gördünüz mü? Göremezsiniz.

Tünel kapalı olsa da Taksim hayalete dönse de meydanlar yasaklansa da biz parmak uçlarımızda, sessizce yürümekten vazgeçtik. Bütün o “görünmez ol, sessiz kal, kahkaha atma iffetli ol” tembihlerini valizlere doldurup kapının önüne koyduk. Artık gürültülü, kalabalık ve inatçı adımlarla geliyoruz. Topuklu ayakkabılarımızla bozuk kaldırımlara rağmen yürümeye devam ediyoruz.

Yine savaşın karanlığında gittiğimiz 8 Mart alanlarında; sloganlarımızla, kahkalarımızla her zamankinden daha kararlı ve daha kalabalık olacağız. Hayatlarımız, şehirlerimiz ve gülüşlerimiz için her zamankinden daha kararlıyız!

<span class="reading-mode-buttons"></span>Valizler, surlar ve dinleyemediğimiz şarkılar<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Bazen hikayelerin başını belirlemek zor olsa da Sista Sound yolculuğunun başladığını düşündüğünüz o zamana dönmek isterim. Kuruluşu 2017 yılında olan kolektif oluşumun fikri ve ilk konuşulduğu anı hatırlıyor musunuz? Hepiniz için başlangıç aynı mıydı ve kendi içinizde gerçekten yapıyoruz dediğiniz o an hangisiydi? 

Melissa Clissold: Sista Sound’un başlangıcı tek bir tarih ya da tek bir “ilk gün” değil, daha çok yıllara yayılan bir yakınlaşma ve aynı ihtiyacı paylaşma hali. İlk tohumlar 2013 itibarıyla atıldı; Aysu Çöğür, Lady Kadijah ve Sista Aloha’nın etrafında, reggae–dub köklerinden beslenen bir dayanışma ve sahne hayali yavaş yavaş şekilleniyordu. 2016’da, 8 Mart’ta ilk kez daha görünür bir şekilde bir araya geldiğimizde ise bunun yalnızca bir performans değil, bir alan açma meselesi olduğunu iyice hissettik. 2016 ve sonrası ben (Melissa Clissold) ve Özge Ürer’in de dahil olmasıyla kolektif hem büyüdü hem de resmi olarak “Sista Sound” kimliğini aldı. “Gerçekten yapıyoruz” dediğimiz an ise, ilk etkinliklerde sahnede ve seyircide aynı duygunun yükseldiğini gördüğümüzde geldi: kadınların birbirini taşıdığı, yeraltı seslerin özgürce aktığı ve “müzikte birleşiyoruz” hissinin somutlaştığı o an.

Aslı Açıkel (Sista Aloha): 2013 yılında 8 Mart tarihi yaklaşırken Hatice ve Aysu’dan Dünya Emekçi Kadınlar Günü’ne özel bir gece düzenleme fikri çıktı. Üçümüz de o dönemlerde Nayah’ta sahne alan kadınlardık ve orada, yani Taksim’de Feminist Gece Yürüyüşü’nden sonra tüm kadınlara kutlama tadında bir gece yaşatmak istedik. Hatta ilk sahne kostümümüz için “We Can Do It!” posterinden ilham aldık ve gömleklerimizin kollarını kıvırıp, saçımıza bandana taktık. Her yıl düzenli olarak kutladığımız bu gecede, aramıza Melissa ve Özge’nin de katılımıyla MC/vokal sayımızı artırmış olduk. Dolayısıyla daha uzun süren performanslar ile sahnemiz daha da canlandı. O anlarda kolektif ruhu kendiliğinden filizlenmeye başlamış, etkinlik sonunda bunu yapmış olmamız ve çok daha fazlasını yapmak istediğimiz mutlu yüzlerimize yansımıştı.

Özge Ürer: 2023 yılı itibariyle bir dönüşüme gittik, etkinlik serilerimizi hayata geçirmeye başladık ve sahnemizde farklı türlerde müzik yapan kadınları bir araya getirmeye, jenerasyonlar arası köprü kurmaya ve kolektifimizi global ayaklı bir konuma getirdik. 10 senelik bir kolektif olsak da bu halimizle bizim için bu yolculuk yeni başlamış gibi de hissediyoruz ve bu çok heyecanlı. Bir sürü hayalimiz ve gerçekleştirmek istediklerimiz var. 

Geçen yıllar içerisinde yalnızca konserler değil paneller, söyleşiler, radyo programları ve dayanışma etkinlikleri de gerçekleştirdiniz. Bugünden bakılınca ilk yola çıktığınızda kurduğunuz planlar, hayaller ile geldiğiniz noktadaki benzerlik ve farklılıklar neler sizce? 

Melissa: Yola çıkarken kurduğumuz hayalin özü hala aynı: Kadınların müzik endüstrisinde eşit temsile yaklaştığı, birbirini desteklediği, yeni fırsatlar yarattığı; underground ve alt-kültür seslerinin görünür olduğu bir buluşma alanı. Bugünden bakınca fark şu: O gün daha çok “gece”ler üzerinden kurduğumuz yapıyı şimdi daha geniş bir üretim alanına taşıdık. Konserlerin yanına paneller, söyleşiler, radyo programları ve dayanışma etkinlikleri eklendi. Bu sayede sadece sahnede değil, sahnenin etrafındaki sohbetlerde de dönüşüm yaratabildiğimizi gördük. Bir diğer fark da ölçek ve bağlar: Türkiye merkezliyiz ama sınır ötesi temaslar ve işbirlikleriyle “lokalden globale, globalden lokale” bir köprü kurma hedefi daha somut hale geldi. Benzerlik ise niyette. Abartmadan, sahici bir coşkuyla, bazen etki için değil sadece müziği kutlamak için bir araya gelmenin bile çok kıymetli olduğunu hatırlayarak ilerliyoruz. 

Aslı Açıkel (Sista Aloha): Kurucularımızdan Aysu Çöğür İspanya’da yaşıyor bir süredir. Geçen sene ilk sınır ötesi etkinliklerimizi yaptık, İspanya’da yaşayan kadın müzisyen ve oluşumlarla etkinlikler düzenledik. Özge ve Aysu mini de olsa ilk turnemizi gerçekleştirdi Güney İspanya’da. Bunlar çok heyecan verici ve hayalleri geleceğe taşıyan gelişmeler. 

Özge: Ben de şunu ekleyeyim, bu gelişmeler, dayanışmamız, etkinliklerdeki sanatçılarla karşılıklı paylaşımlarımız, ortak ürettiğimiz prodüksiyon ve projelere dönüşüyor. Bu, hepimiz için büyük bir motivasyon kaynağı.

Bir konser organizasyonunun bile çok fazla katmanı varken nerdeyse bir günlük festival havasında geçen bir günün her aşamasını planlıyor olmak nasıl hissettiriyor? Ve bu hazırlık sürecinde sahne alacak isimlerden, etkinlik gününde sahada çalışacağınız kişileri belirlemeye, etkinliğin poster tasarımından, mekan-teknik hazırlıklara kadar her adımıyla ilgilenmenin Sista Sound ile kurduğunuz bağı güçlendirdiğini düşünüyor musunuz? 

Melissa: Bir etkinliğin her katmanıyla ilgilenmek, hem yoğun ve yorucu hem de güç veren bir süreç. Sahne alacak isimlerden sahada çalışacak ekibe, poster tasarımından mekan ve teknik hazırlıklara kadar her adım, aslında kolektif bir “dil” kurmak gibi. Bir günlük festival havasındaki günlerde bu daha da belirginleşiyor: zaman çizelgesi, sahne akışı, ses ışık, iletişim, misafir karşılama, güvenli alan yaklaşımı… 

Aslı: Melissa’nın söylediklerine çok katılıyorum. Hepsi aynı amaç için birbirine bağlanıyor. Bir yandan da en temel ilkemiz şu: Sektörde kadınlar olarak yaşadığımız kötü yönetim, yetersiz ses, iletişimsizlik gibi deneyimlerin aynısını kimsenin yaşamaması için, herkese bizim görmek istediğimiz özen ve saygıyla yaklaşmak ve koşulları en baştan doğru kurmak. 

Özge: Kolektifin kurucuları ve yürütücü ekibi olarak müzisyen olmamızın yanı sıra hepimizin başka meslekleri, profesyonellikleri var. Etkinliklerde artık neredeyse ajans gibi çalıştığımızı rahatlıkla söyleyebilirim. Herkes kendi profesyonelliği doğrultusunda katkı sunuyor. Ben de Aslı’ya çok katılıyorum. Bize nasıl davranılmasını istiyorsak biz de bizimle yan yana olan sanatçılarımıza o konforlu, mutlu, sarılıp sarmalandığı, kendini en iyi hissedecekleri deneyimi yaşatmak istiyoruz.

Melissa: Bu süreç Sista Sound’la kurduğumuz bağı kesinlikle güçlendiriyor; çünkü her detay “Biz nasıl bir gece istiyoruz?” sorusunun cevabı oluyor. Etkinlik günü geldiğinde yaşanan akış, sadece planlama başarısı değil; birlikte kurduğumuz güvenin ve emeğin görünür hale gelmesi.

Sista Sound’un vizyonlarından biri hatta belki de en önemlisi kadın sanatçıların birbirlerini desteklediği, kendilerini aşarak yeni fırsatlar yarattıkları alanları oluşturabilmeleri. Sizler de bu amaç için yılmadan çalışmaya devam ediyorsunuz. Bu noktada yıllar içerisinde düzenlediğiniz konserlerden her birinin sizi bu hisse biraz daha yaklaştırdığına emin olmakla beraber kendi içinizde bir adım öne çıkan, Sista Sound denildiğinde gözünüzün önüne gelen bir sahne performansını sormak isterim? En “Sista Sound gecesindeyiz” dedirten konser anınız hangisi? 

Melissa: Tek bir an seçmek zor, çünkü Sista Sound’un ruhu genelde ‘birbirini taşıma’ anlarında belirginleşiyor. Ama eğer bir örnek vereceksek, Salon İKSV’de 2025’te gerçekleştirdiğimiz ve 20+ sanatçıyı aynı gecede ağırladığımız Dünya Kadınlar Günü buluşması, o kolektif gücü en net hissettiğimiz anlardan biriydi: sahnede ve sahne arkasında aynı anda onlarca kadının birbirine alan açtığı, herkesin bir diğerinin sesini büyüttüğü bir akış vardı. Öte yandan bu hissi ilk etkinliğimizde, henüz çok tanınmıyorken bile yaşamıştık; o geceden beri içimizde aynı cümle dönüyor: beraberiz, birbirimizi destekliyoruz.

Özge: Tüm gecelerimiz bence en Sista Sound gecelerimiz. Ama neferi olduğumuz ve köklerimizi unutmadığımız reggae ve türev janralarına hizmet eden “Lioness Order” etkinlik serimizi ayrı tutuyorum ben. Bu sene Akbank Caz Festivali’nin davetiyle festivalin 35. yılında Türkiye’nin ilk kadın müzik kolektifi olarak festivale özel bir proje çaldık, bu konserin de yeri bende başka, değerli bir sevda peşinde koştuğumuzu hissettirdi bize.

Aslı: Hepsi benim bebeklerim Fakat pandemide “evimiz” Nayah kapanmadan hemen önce gerçekleştirdiğimiz 7 Mart 2020 tarihindeki son Sista Sound etkinliğinde, o çatı altında sarılmalarımızın benim için ayrı bir yeri var.

Son olarak 7 Mart akşamı Salon İKSV’deki Sista Sound Dünya Kadınlar Günü Kutlaması hakkındaki hislerinizi almak isterim. Tarih yaklaştıkça oluşan heyecanla beraber ne olursa olsun yeniden bir araya gelebiliyor olmanın sevincini de hep beraber içimizde taşıdığımızı düşünerek sizlerden bu seneki gece için hazırlanma motivasyonlarınızı ve ilerleyen zamanlara dair planlarınızı duymak eminim ki bu geceyi heyecanla bekleyen hepimize iyi gelecektir.

Aslı: 7 Mart gecesi bizim için hem bir kutlama hem de “yan yana, can cana” demenin çok güçlü bir yolu. Tarih yaklaştıkça heyecan artıyor ama heyecanın yanında daha sakin ve derin bir duygu da var: ne olursa olsun bir arada kalabilmek, yeniden aynı odada aynı sesi paylaşabilmek. 

Melissa: Bu seneki motivasyonumuz; sahnede adalet ve eşitlik niyetini canlı tutarken, underground ruhu koruyarak, çok katmanlı ama sıcak bir gece kurmak. Salon İKSV sahnesinde olmak ayrıca bir sorumluluk: yıllardır büyüttüğümüz emeği, 80+ katkı veren sanatçının varlığını ve kolektifin disiplinlerarası doğasını görünür kılmak istiyoruz. 

İleriye dönük planlarımızda ise daha fazla sınır ötesi buluşma, daha çok yeni sanatçıya alan açma, daha çok panel ve söyleşi ile bilgiyi paylaşma ve “lokal global” köprüsünü güçlendirme var. Ama en temel hedef aynı kalıyor: müzikte birleşiyoruz duygusunu, samimi, iyi niyet çatısında ve kapsayıcı bir şekilde büyütmek.

Özge: Bugüne kadar bizimle sahnemizi paylaşmış, sahne önünde ve arkasında emek vermiş ve  7 Mart’ta bizimle yan yana, cana cana olacak tüm Sista Queen’lere çok teşekkür ediyoruz, onlara büyük sevgi besliyor ve saygı duyuyoruz. Dayanışmamızın ve sesimizin daha büyümesini temenni ediyoruz. 

Kadınların varlığını, gücümüzü, günümüzü bizimle maksimal pozitif enerjiyle kutlamak isteyen herkesi  7 Mart Cumartesi günü Salon İKSV’ye bekliyoruz.

Aslı: Line’up’ımız bu sene de harika kadınlardan oluşuyor, bu kadar şahane ismi bir arada görmek zor, festival tadında geçecek kutlamamız, herkesi bekliyoruz.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Sista Sound ile sahnede adalet ve eşitlik niyetini canlı tutmak<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Tüm insanların eşit olması ve eşit muamele görmesinin sağlanmasını isteyen bizler ise bu yıl yine Ankara’daki 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü etkinliklerini sizler için derlemeye çalıştık. Dolu dolu bir program 3 gün boyunca sizleri bekliyor olacak.

[add_single_eventon id=”33045″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32868″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32949″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32937″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32925″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32919″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32946″ ev_uxval=”3″ ]

7 ve 8 Mart 2019 – Dünya Kadınlar Günü Konseri

[add_single_eventon id=”30322″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33036″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33034″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33038″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32922″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33031″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33041″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33035″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32923″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33033″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33015″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33032″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”28191″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33044″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”31515″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32936″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”33037″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32948″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32943″ ev_uxval=”3″ ]

[add_single_eventon id=”32944″ ev_uxval=”3″ ]

Burada yer alanların sadece 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü etkinlikleri olduğunu unutmayalım lütfen. Ayrıca Mart ayının bütün etkinlikleri de etkinlik takvimimizde!

Çılgınlar gibi tepinip, ağız dolusu güldüğünüz, dolu dolu, enerjik ve kendiniz gibi güzel bir hafta geçirmeniz dileğiyle! Eğlenceli Tarafta Kalmayı Unutmayın

¹ 2. Uluslararası Kadın ve Hukuk Sempozyumu Daveti

<span class="reading-mode-buttons"></span>8 Mart Dünya Kadınlar Günü Etkinlikleri<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.