Paris Hayatı; operetin olması gerektiği gibi dramatik yapıdan daha çok önem verdiği evrensel değerlerle, coşkulu müzikle, vurucu cümlelerle, enerjik yapıyla ve dolu dolu dans figürleriyle bezenmiş bir eser. III. Napoleon’un hüküm sürdüğü, II. İmparatorluk döneminde bestelenen Paris Hayatı, o günün bohem hayatını anlatır. O dönemde şenlik alanı gibi düzenlenen Paris’te, kafeler sabah akşam dolu, sokaklar eğlenceye boğulmuştur. Bu şenlik havasının gerisinde, toplumda baskıcı bir yönetim anlayışı hüküm sürer. Sosyal sınıflarda bozulmaların, sanatsal zevklerde düşük beğenilerin görüldüğü, halkın büyük bir kısmının yoksullukla boğuştuğu Paris, kendisini adım adım yozlaştıran bir bohem hayata saplanıp kalmıştır.

Paris Hayatı Konu

Turist olarak Paris’e gelen İsveçli bir baron (Kamil Kaplan) ve barones (Güzin Yıldız) üzerinden yüksek sosyete ilişkilerini anlatıyor Paris Hayatı. Zengin ve sosyetik kadınlarla, arkadaşı Bobinet (Barış Çark) gibi flörtleşmek isteyen Gardefeu, (Emre Akkuş) tren istasyonunda İsveçli turistleri rehber kılığında karşılar. Otel yerine, konukları evinde ağırlayan Gardefeu yalanına evdeki çalışanlarını ve arkadaşlarını da dahil eder. Farklı heyecanlar yaşamaya can atan baron, Gardefeu’nun sevdiği Metella ile (Evren Gökoğlu) yakınlaşmaya çalışırken işler karışır. Karmaşanın ve yalanların iç içe geçtiği hikaye mutlu sonla çözüme ulaşır.

Yaratıcı Ekip

Librettosunu Henri Meilhac ve Ludovik Halévy’in yazdığı, dilimize Gürçil Çeliktaş ve Gül Sabar’ın kazandırdığı Paris Hayatı bu versiyonunda 2 perde 2 saat 15 dakika olarak sahneleniyor. Zeynep Çelen Tamer’in sahneye koyduğu eserin; dekoru Sinan Ayber’e, kostümü Tülay Usta’ya, ışık tasarımı Emin Saraçoğlu’na, koreografisi Özge Ay’a ait. Eserin orkestra yönetmeni Sunay Muratov, koro şefi ise Giampaolo Vessella.

Bu versiyonuyla hikaye; Paris’in mutlu dönem (Belle Epoque) zamanında değil de 1970’lerin Paris Hayat’ında geçiyor. 70’li yılların ruhunu ve özelliklerini taşıyan dekorlarla ve kostümlerle süslenen sahne göze hitap eden bir dünya kurmayı başarmış. Tren garı, evler, masalar, kafeler, gece kulübü, renkli ışıklar, bol paça pantolonlar, çiçek çocuklar, süslü kıyafetler, renkli dans kostümleri birbirini tamamlayarak sevdiriyor seyirciye, yalanlarla dolu Paris Hayatı’nı.

Teknik detayların başarısı, solistlerin inandırıcı oyunculukları, rollerine oturmuş sesleri ve zarif duruşlarıyla bütünleşiyor. Kısa rolüne rağmen, Pauline karakterine hayat veren Olça Bora eserde en beğendiğim isim oldu. Eserin dans sahneleri, genç dansçılarıyla başlı başına bir gösteriydi. Açılıştan kapanışa her dansları ayrı güzeldi. Oyunun afişini de çok beğendim. Şık duruşuyla merak uyandırıp seyirciyi Paris Hayatı’na çekiyor kesinlikle.

Aldatmacayı ve yalanı içinde karıştırmış, karakterleri oradan oraya koşan, yer yer komik, hatta kimi zaman biraz alaca bulaca olan bir dünya kuruyor eser seyirciye. Sonunda fazla etkilemese de, renkli kapıları aralamak ve sıkıntıları bir süreliğine dışarıda bırakmak için güzel bir eser Paris Hayatı.

Bu sezon 1/6/13/27 Kasım  tarihlerinde izleyebilir, biletleri buradan alabilirsiniz.

Keyifli seyirler.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Rengarenk Bir Operet: Paris Hayatı<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Amadeus’un koreografisi Nugzar Magalashvili, librettosu Medeia Magalashvili, müzik düzenlemesi Kaha Tsabadze, Zurab Nadareishvili, dekor ve kostüm tasarımı İsmail Dede, ışık tasarımı Fuat Gök, video prodüksiyonu Ali Karaköse imzalı. Eserin orkestra yönetmeni ise Naci Özgüç.

35 yıllık hayatına yüzlerce beste sığdıran, eserleri tüm dünyaya yayılmış, müziğin dehası olarak kabul edilen Mozart’ın bale sahnesinde böyle görülüşü bir ilk. Mozart’ın; 40. Senfoni, Türk Marşı, Don Giovanni, Sihirli Flüt Operası, Requirem ve birçok bestesinden kesitler ve Antonio Salieri, Krzystof Penderecki, Alfred Schittke’nin ayrı ayrı birer besteleri hikâyeye eşlik ediyor. Müzikal yönü çok kuvvetli bir eser var sahnede.

Müzikal gücünü, sahnede görselliği ve güçlü dansçıları, estetik figürleri, şahane kostümleri ve dekoru, inandırıcı mimik ve ruh halleriyle seyir haline getiren bir eser Amadeus. Solo dansların grup danslarıyla desteklendiği; kıskançlığın, gururun, sevginin, hayranlığın, notaların, aşkın, acının ve kızgınlığın sahnede buluşup balenin estetiğe dayalı gücüyle birleştiği bir hayat hikâyesi. Eser kendisi de bir müzisyen olan Antonio Salieri’nin anıları üzerinden anlatılıyor.

Amadeus Konu

Antonio Salieri (Eren Keleş/ İlhan Durgut) Viyana Sarayı’nın müzisyenleri arasında yer alan bir sanatçıdır. Mozart’ın (Burak Kayıhan/ İlhan Durgut) yeteneğini takdir edip hayranlık duymakla beraber onu çok da kıskanmaktadır. Herkesin, sevgilisi soprano Catherina Cavalieri’nin (Mine İzgi/ Özge Onat) bile Mozart’ın ışığına kapılmasından dolayı çılgına dönen Antonio Salieri bu duruma isyan eder. Bir yandan Mozart, aşık olduğu Constance (Özge Başaran/ Sultan Menteşe) ile evlenerek babası Leopold Mozart’ın (Taner Oğuzhan/ Hakan Odabaşı) tepkisini çeker. Zamanla karı-kocanın ilişkileri zarar görmeye başlar. Sihirli Flüt operasını yazdığı dönemde çeşitli hastalıklarla boğuşan Mozart, Salieri’nin kendisi adına verdiği yemeğin ertesinde hayatını kaybeder.

Amadeus’u var eden dansçılar hem dış görünüş hem içsel duruş açısından çok özenliydiler. Her sezon en az bir eser sahneye koyan balede, sanatçıların hepsi bir önceki rollerini unutturup, yeni kimliklerine hayranlık uyandırıcı şekilde bürünüyorlar. Her ne kadar başarılı temsiller çıksa da son yıllarda aynı başrol ve birbiriyle eşleşmiş aynı partnerleri görüyoruz. Hepsi çok yetenekli dansçıları daha farklı rollerde, farklı partnerlerle görmeyi özlediğimi de belirtmek isterim.

Solistler

Wolfgang Amadeus Mozart’a Burak Kayıhan hayat veriyor. Sahnedeki hakimiyeti ve zaman zaman neşeli, zaman zaman hüzünlü olan karaktere verdiği ruh eser boyunca dimdikti. Sololarını izlemek ise ayrı bir keyif seyirci için.

Antonio Salieri rolünde Eren Keleş var. Çevresinde gördüğü kaosu düzeltme isteğiyle Mozart’ın bestelerine sarılan Salieri ilk perdenin açılışını yapıyor. Dansıyla, mimikleriyle ve öfkesiyle sahneyi kontrolü altında tutuyor. Kendisi iki ayrı kutbu içinde barındıran Salieri’yi eser boyunca açık ve etkileyici bir şekilde canlandırıyor.

Constance yani Özge Başaran seven, sevilen ve kıskanan eş rolünde. Hep olduğu gibi yine çok inandırıcı, çok doğal ve çok estetik. Catherina Cavalieri rolüne hayat veren ise Mine İzgi. Salieri’yi aşık fakat bir yandan da Mozart’ın albenisine kapılan bir sanatçı rolünde. Tüm beden hareketinde, mimiklerinde rolünü yaşatıyor.

Grup danslarında sahneye katılan dansçılar gerek uyumlu dansları, gerek tatlı kostümleriyle büyüleyiciydiler. Amadeus’a renk katan detaylardan biri de Elektra’nın Aryaları (Feryal Türkoğlu/ Aslı Kıyıcı) bölümüydü. Özellikle ikinci perdedeki kısım çok etkileyiciydi.

En çok ilk perdenin sonlarına doğru, Salieri’nin, sevgilisini Mozart’tan kıskandığı; Mine İzgi, Burak Kayıhan ve Eren Keleş’in hareketli ve tutkulu dansının olduğu bölümü beğendim.

Amadeus beni ait olduğum zamanın dışında hissettirip büyük bir huzur hissi yarattı. Size de seyretmenizi tavsiye ederim.

Amadeus bu sezon için tarihleri belli değil. Programı buradan takip edebilirsiniz.

Keyifli seyirler.

<Bu yazı lavarla.com için hazırlanmıştır ve tüm hakları Lavarla’ya aittir.>

<span class="reading-mode-buttons"></span>Bale Büyüsünde Amadeus<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Ülkemizde ilk kez Ankara Devlet Opera ve Balesi tarafından 1954 yılında sahnelenen La Traviata’nın şimdiki versiyonunu geçtiğimiz günlerde seyrettim. Eser 3 perde, 2 saat 10 dakikalık süresiyle sahneleniyor.

Şu an seyredebildiğimiz La Traviata 2012-2013 Sezonunda Antalya Devlet Opera ve Balesi’nde sahnelenen versiyona çok yakın. Reji ve dekor iki temsilde de aynı isimlere emanet edilmiş. Recep Ayyılmaz’ın sahneye koyduğu La Traviata’nın dekoru Çağda Çitkaya, kostümü Gazal Erten, ışığı Müfit Özbek ve koreografisi Kürşat Kılıç imzalı. Orkestra şefi Nezih Seçkin, koro şefi ise Lyubomira Aleksandrova.

La Traviata, Paris gece hayatının tanınmış kadınlarından Violetta’nın aşk, gurur ve ölüm arasında kalışını konu ediyor. Sevgilisi Alfredo’yla mutlu bir beraberlik sürerken, Alfredo’nun babası bu ilişkiye karşı çıkar ve Violetta aşk ve ahlaki değerler arasında sıkışır. Öyle ki aşkı bir yana, ölümü karşına alan Violetta ahlaki değerlere sahip çıkar. Her şey yoluna girdiğinde ise Violetta ölümle kol kola kalacaktır.

Konu itibariyle tanıdık gelmesine rağmen La Traviata çoşkulu müziği ve bestelenişindeki duygu yoğunluğu ile dikkat çekmiş ve bugünlere kadar ulaşmış bir eser.

Operayı bütünsellik çerçevesinde seven biri olarak La Traviata’nın bu versiyonu bende hayal kırıklığı yarattı. Bunun nedenleri ise:

La Traviata Ne Anlatıyor?

La Traviata düşmüş kadın anlamına geliyormuş. Fakat konuyu ve bu anlamı bilmeden seyreden birinin La Traviata’daki olay örgüsünü tam olarak anlaması zor. Violetta ahlaki değerlerin yanında olmayı seçtiyse de seyirciyle arasında rahatsız edici, görünmez bir duvar vardı oyun boyunca. Bunun neden kaynaklandığını anlayamasam da oyunun en büyük problemi bence buydu.

Kostüm ve Dekor

Esere gücünü veren ve seyirciyi oyuna katmada öne çıkan kostüm ve dekor La Traviata’da başarılı değildi. Özellikle de bir dönem eserine göre. Hiç sanmıyorum ki 19.yy Fransasında beyaz veya yeşil plastik görünümlü eşyalar kullanılsın. Toplamda sahneler üç dört defa değişti ama bu plastik görünümlü eşyalar hiç değişmedi. Üstelik sahne de beyaz kolonlarla çevrilmişti. Gözlerim ışıl ışıl kabul salonlarını, ahşap görünümlü kahverengi tonlarını ve büyük şamdanları aradı. O yüzyılı anlatmak için çok kuru ve ilgisiz bir dekordu kullanılan. Kostümleri de çok iç açıcı bulduğumu söyleyemem. Değil o dönemi anlatmak; birbirine benzeyen butiklerde, raf raf sıralanan abiyeler gibiydi kadın solistlerin kıyafetleri.

Yaş Çelişkisi

Opera her ne kadar şatafatlı olsa da sahnede estetiği aramaktan çok işitsel olarak mükemmelliğe daha çok önem veriyor. Eserde yer alan solistlerde de bu açıdan eksiklik yoktu. Genç yaşlarda olması gereken Violetta ve Alfredo öyle olmasalar da bu bir sıkıntı yaratmadı. Fakat benim seyrettiğim temsilde Alfredo; Şenol Talınlı ve Alfredo’nun babasına hayat veren Umut Kosman arasındaki yaş uyumsuzluğu çok belirgindi. Yapılan makyaj da yeterli olmamış. Baba ve oğul sahnede neredeyse aynı yaşta görünüyorlardı ve bu önemli bir eksiklikti benim gözümde.

Eserde Alfredo’nun babası Giorgio Germont rolüne hayat veren Umut Kosman benim için eserin öne çıkan ismi oldu. Sahnede olduğu her bölümde hayran bıraktı kendisine. La Traviata keyifli bir müzik dinletisi sunsa da yukarıda bahsettiğim sebeplerden dolayı bana  pek hitap edemedi.

<span class="reading-mode-buttons"></span>163 Yıllık Eser: La Traviata<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.