Mevsim değişimleriyle değişen duygu durumlarımızın, üstüne gitmek yerine sakinleştirmek gerek, lakin yine oldu olanlar ve ruhum bir hikayeye takıldı.

Ankara’nın ayazında büyümüş, ‘Buralar hep tarla, deniz yok mu?’ diye mızmızlanmamış, ‘Ankara’da insanı ne ilhamlandırır’ı ararken, sonuçlarını naif şekliyle önümüze sunmuş sanatçımız, Buse Kızılırmak’ı sizlerle tanıştırmak istiyorum.

Kendisini uzun süredir tanımama rağmen, anlattıklarını yeni yeni anlayabildiğim çok değerli birisi. Şu ana kadar gördüğüm tutkulardan farklı bir tutumu var sanatçımızın. Çizimlerinde farklı teknikler kullanarak sürekli çalıştığı sadece bir ağaç var, Huş ağacı.

”Doğaya ve doğal olana karşı hayranlığım ailem sayesinde gelişti. Bu da hem yaşam biçimime hem de sanatsal sürecime yansımış oldu. Erol Batırbek atölyesinde teşvik edilmem sonucu ağaçlar hayatımın merkezinde yer almaya başladı. Onlarla yatar onlarla kalkar, koca Ankara’da nerede ne ağaç var arar oldum. Yine bir gün ağaç ararken Emek’te bir parkta bembeyaz endamı ile gövdesinde yatay yaraları olan bir “huş” ağacına rastladım. O andan itibaren 3 yıl boyunca yağlı boya huş ağaçları çalıştım. Ağacı ve kendi resimsel çözümlemelerimi hallettikten sonra, daha çok felsefi yapısına girerek ağaç temamı farklı boyutlara taşıdım. Zaman içerisinde resim nesnesi olarak seçtiğim skala genişledi. Artık sadece ağaç temasını tekil olarak almak yerine, yine doğa içinde nesnelerin kendi içlerinde çığlıklarını duymaya çalışıyorum. Bu sesleri kendi hayatımdan kesitlerle harmanlayıp yeni işler tasarlıyorum. Sanatsal süreç bu şekilde ilerliyor.”

Sanatçının doğaya ve doğal olana karşı hayranlığı, yaşam biçimine ve buna paralel olarak sanatsal sürecine de yansımış.

“Hayatın ve sonsuzluğun timsali olarak görülen, aynı zamanda Türk ve dünya kültürlerinde de önemli bir yeri olan ağaç, bu dünyayla öteki dünyanın, yeraltıyla yeryüzünün, insanla tanrının irtibatını sağlayan bir varlık olarak görülmektedir. Ağaç bu yüzden kozmiktir, kutsaldır, mukaddestir. Bunlardan etkilenerek de resimlerimde ağaç figürü kullanılmaktadır.

Metafor olarak kullanılan her ağaç birbirinden farklı ve özel olarak resmedilmektedir. Kişiselleştirilen bu ağaçlar bireyin doğası gibi saftır ve doğal görünümdedir. Doğanın sunduğu boşluklarda varlığını sürdürme eğilimindeki ağaçlar temel hedef olarak belirlenmiştir…’’

Ankaralı sanatçı Buse Kızılırmak şimdi de, 15 Kasım Çarşamba günü, ürettiklerini ilk kişisel baskı resim sergisi “Beşinci Mevsim” ile Hasan Rıza Sergi Salonu’nda 15 – 25 Kasım 2017 tarihleri arasında sergilenmeye hazırlanıyor.

Beşinci Mevsim Kişisel Baskı Resim Sergisi'nden

Peki nedir bu Beşinci Mevsim?

”Beşinci Mevsim, tüm yaşanmışlıklardan sonra arda kalan zaman dilimi midir? Yoksa herkesin hayalini kurduğu ütopik bir söylence mi? Belki varoluşun bu denli sorgulandığı ve yargılandığı evrenimizde, yok oluşun diğer bir ifade şekildir Beşinci Mevsim.

Kim bilir, belki de yaşayan her canlının mutlakıyet güncesi içerisinde vardığı umarsız geçişin adıdır. 

Tüm yaşamların ortak paydası konumunda olan bu sorunsal, Buse Kızılırmak’ın çalışmalarında kişisel hikayeler ile özdeşleştirilip metaforik bir tavır içerisinde ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Kompozisyonlarda kullanılan her biçim, her renk, her doku veya leke düşlerde yaşayan “Beşinci Mevsim”in nesnel yansımalarıdır. Ortaya konulan her çalışma varoluşun kontrastını sorgulayan görsel ifade biçimleridir.”

Beşinci mevsiminde huzurla ağaçları seyreden tüm sevdiklerimize..

Buse Kızılırmak (Ankara, 1992)

1992 yılında Ankara’da doğmuş olan Buse Kızılırmak çocukluğu süresince Gölbaşı’nda yaşamış; 2014 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Öğretmenliği Anabilim Dalından mezun olmuştur. Yine aynı bölümde yüksek lisansını tamamladıktan sonra, 2017 yılında Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Öğretmenliği Anabilim Dalında Doktora programına başlamıştır.

Şuan hala farklı baskı yöntemleri ile çalışmalarını sürdürmeye İstanbul’da devam ediyor.

İletişim: busekizilirmak@gmail.com

Sergi Adresi:
Ankara Güzel Sanatlar Galerisi Müdürlüğü
Hasan Rıza Sergi Salonu
Çiğdem Mah. Muhsin Yazıcıoğlu Cad. No:50
Taurus AVM Arkası – 100.Yıl

<span class="reading-mode-buttons"></span>Ankara’dan İlham Alabilmek: Buse Kızılırmak ve Beşinci Mevsim<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Sizin de yaşadığınız, şahit olduğunuz şehrin hüzünlü bir hali varsa yazın demişti yazar. Şehrin en hüzünlü anısını anlatıyorum şimdi. Dinleyin.

Havaların son derece dengesiz gittiği şu günlerde; Ankara’nın, dengesini bozduğu naif bir ruhtan bahsedeceğim.

Tezer Özlü.

Yıllar yılı harita üzerinde xox oynamış eğitimci bir ailenin 3 çocuğundan ortancası olarak, Eylül 1943‘te Kütahya – Simav’da dünyaya gelmiştir Tezer Özlü.

Zamanın elit kesimini yetiştiren Avusturya Kız Lisesi’nde eğitim görmek için 10 yaşında gittiği İstanbul’da tanışmıştır edebiyatla.

Lise yaşantısı boyunca edebiyat bağını kuvvetlendirmiş olan birçok yazar, çizer ile yolları kesişse de Özlü; Svevo, Kafka ve Pavese ile kendine bambaşka bir dünya yaratmıştır. İçine kendisini de dahil ettiği üstatların dünyalarına; yaşadıkları yerlerde, ailelerinin içinde, mezarlarında gezinerek tekrar tekrar hayret etmiştir.

”Bütün yaşama cesaretimi ölülerden alıyorum, anlatılarını yaşadığım ölülerden” diyecek kadar derin bağlar kuran Özlü, yaşamı boyunca okuduklarının etkisinde olduğunu hissettirircesine yazmıştır tüm hissiyatlarını.

Yaşadığı küçük Anadolu şehirlerinde, yaşadıklarıyla hiçbir zaman yetinmeyen ve merak duygusunu dünya küresi üzerinde gidermiş iyi bir gezgindir Özlü, söyledikleriyle müsemma:

“Dört bin nüfuslu bir Anadolu kasabasında dünyaya bakmayı öğrendim. Altı yaşındaydım. Dünyanın sonsuz büyüklüğünü hissettim ve gitmem, çok uzaklara gitmem gerektiğine inandım…”

Ve gitmiştir.

Çok uzaklara, sınır ötelerine, insanların içine, ta içine yolculuklar etmiştir.

Yalnızlığını da yanında götürerek. Yalnızlığına ne derin bir tutkuyla bağlı olduğunu her fırsatta anlatan Özlü, yalnızlıktan ziyade kendiyle vakit geçirmekten hoşlanan bir ruh seyyahıydı.

Yaşamı ve yalnızlığına o denli bağlanmıştır ki ölesiye iki uç olmalarına rağmen, ölümü bile onun için keyifli ve ruhunu en derin noktalarına kadar tatmin edecek bir duygu olarak anlatmıştır.

“Yaşamı cesur yaşamak gerek. Yaşamı doyarak yaşamak gerek. Yaşamı insafsızca yaşamak gerek. Yaşam sert. Yaşamı sert yaşamak gerek. Aşırı duyarlılıkları, garip aile bağlarını zamanında yenmek gerek. Kendi kendine cesur olan insan, neden ölümünü cesur ve istekle ölmesin? İstekle yaşayan insan neden istekle ölmesin?”

İkinci kişileri hayatında barındırmaktan hoşlanmadığını anlatsa da; 1962’de liseyi yarıda bırakıp, kardeşiyle otostop yaparak çıktıkları Avrupa turunda farklı kültürlerden ve farklı coğrafyalardan birçok insanla tanışmıştır Tezer Özlü.Paris durağında ise; Adalet Ağaoğlu’nun kardeşi, tiyatrocu ve oyun yazarı olan Güner Sümer’le de bu gezilerden birindeyken karşılaşmıştır.

“Paris’in Select kahvesinde başlayan, Şişli’nin özel bir sinir kliniğinde turuncu çiçeklerle biten beraberliğimiz…” diyerek bahsettiği beraberliğine Paris’te başlayan Özlü, daha sonra Sümer ile evlenip Ankara’ya yerleşmiştir. Turuncu çiçekler henüz toprakta tohum olarak bile yoklarken.

“Orta Anadolu’ya ilerliyoruz. Birden gökyüzünden gecenin karanlığı kalkıyor. Koyu bir gri alacakaranlık bürüyor doğayı. Doğacak güneşin kızıllığı yayılıyor dağların ardından bozkıra. O an bozkırı çok sevdiğimi düşünüyorum. … Sayısız sevişmeler işte bu bozkırı, kuru tarlaları, güneşin kızıllığını, insan sevgisini öğretti bana, diyorum. Hiç de, belirli bir insan üzerinde toplanmıyor bu sevgi “ (Çocukluğumun Soğuk Geceleri)

Sümer, Ankara Sanat Tiyatrosu’nda çalışırken, Özlü de Yeni Dergi, Yeni İnsan, Yeni Ufuklar dergilerinde yazılar yazdı ve Almanca-Türkçe çeviriler yaptı. Bir yandan da yarım bıraktığı lise öğrenimini, İstanbul Erkek Lisesi’nin sınavlarına dışarıdan girerek, tamamladı.

“Fortuna”, Yeni İnsan Dergisi, Mart 1963(Tezer Özlü’nün yayımlanan ilk yazısıdır.)

Sergilenen oyunların metin çevirileri ve düzenlemelerinde Sümer’e yardımcı olan Özlü, ayrıca Sümer’in yönettiği Brendan Behan’ın Gizli Ordu oyununda da rol aldı. Ankara’da yaşamaya başlayıp, yerleşik hayata geçmeye çalışırken bir şey oldu Özlü’ye.

Kendinin de anlamlandıramadığı bir şey. Çocukluğundan beri hayatında hep var olan dengesizlikler ruhunun en derinlerinde peyda olmuştu bu sefer. Hem de tam burada Ankara’da. Bozkırın en kahvesinde, betonların arasında bambaşka biri olmuştu tanımsız.

“Çatı katımın balkonunda oturuyorum. Uzun süren, güzel bir sonbaharın bozkırda, çıplak tepeler ardında batan güneşini seyrediyorum. Sonraki günlerde yıldırım gibi hızlı bir gelişme oluyor. Dünya çok güzelleşiyor. Gerçekdışı bir güzellikte yaşadığımı algılıyor, uykularımı kısaltıyorum. Sanki yeteneklerim gelişiyor. Her şeyi daha iyi anlıyorum. Kısa uykular beni daha diri, daha canlı kılıyor. Yorulmadan çalışıyorum. İnsanları her zamankinden daha çok seviyorum, sanki onlar da beni daha çok seviyor, daha çok arıyor. Yaşamın doğal akışı hızlanıyor. Düşünce akışım hızlanıyor. O Paris’te. Onsuz her şey daha güzel. Gelecek. Bu akışa kendi bunalımlarını, dünyaya karşı mutsuz bakışını ekleyecek. Umutsuzluğunu. Paris’te kalsın. Ya da gelirse bensiz yaşasın. Bu ne dostluk, ne de sevgi.’’

Yaşamı boyunca ufak sinyallerini almış olsa da Özlü Ankara’da tanışıyor, yaşamı boyunca ona eşlik edecek yoldaşıyla. Eşinin dostunun ‘uçarılık-kaçarılık’ olarak adlandırdığı, Tezer’i geceler boyu uyutmayan, hissettiği ve gördüğü her şeyi en ufak ayrıntılarına kadar yazmak istetecek kadar derinden yaşattıran; yıllar boyu karşılaştığı sıradan bir duyguyla bir gün aniden çöken, hatta yaşamını sonlandırmak isteyecek kadar ağırlaştırıp dibe sürükleyen, aynı zamanda sıradan alelade bir hissiyatıyla ilk kez karşılaşıyormuşcasına coşup, gece uykusundan uyanıp sokaklar boyu koşmaya sürükleyecek kadar yükselten bu  seziye doktorlar ise ‘manik-depresif’ diyor ve Özlü’ye tedavi edilmesi gereken engelli bir ruhu olduğunu belirtiyorlardı.

“Günün yirminci saatini yaşıyorum. Çok yorgunum. Derin uykularda olmam gerek. Gün ağarıyor. Biraz sonra işe gideceğim. Başkentte, büyük Avrupa kentlerinin coşkusunu düşleyecek zamanım yok.”

Çağımızın popülerleştirilmiş hastalığı “Bipolar’’. Filmlere konu olan, yaşamı süslü bir intiharla sonlanmış birçok ünlünün sonu olan bu hastalık sanıldığı kadar basit ve havalı değil oysaki.

Bipolar bozukluk toplumda %3-6 oranında görülen, bilinenin aksine; belirtilerini okuyan herkesin ‘ay sanırım bende de var’ lık bir durum değil, ciddi bir fiziksel-mental bozukluktur.

Bipolar bozukluk isminden de çağrıştırdığı gibi iki uçlu duygu durum bozukluğudur. Kişinin duygusal akışlarını kendi yönetemediği gibi, fizyolojik olarak da düzgün yönetilememesinden kaynaklı bir sinir hastalığıdır. Aslında genler üzerinde taşınan, vücuttaki bir takım hormonal ve sinirsel sistemlerin aksaklığına sebebiyet veren psikolojik yansımalarıyla izlediğimiz durumdur.

Hastaların genellikle yüksek maniler esnasındaki coşkuları ve mutluluklarıyla başlayan tedaviyi reddetme süreçleri, arkasından gelen ağır depresif dönemler yüzünden kliniklerde son bulabilir.

Özlü’nün yüksek enerjisi de böyle buluştu işte o turuncu çiçeklerle.

Ankara’ya taşındıktan birkaç yıl sonra fark ettiği fazla enerjisi, onu artık odalara sığdırmayacak, insanlarla 10 dakikadan fazla iletişim kuramayacak, yaptığı işe bile odaklanamayacak duruma getirdikten sonra tıbbi bir kuruma gidip açtı dertlerini. Zaten hissettiği yüksek duygularla ve ani ruh değişimleriyle de sığamadığı ilişkisini de bırakıp, tedavi için İstanbul’a geldi. Farklı ayakta tedavilerden sonra hastalığının ciddi bir evresinde olduğunu öğrenince Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesine yattı. Burada uygulanan tedavilerle birlikte aldığı elektroşok tedavisinde çektiği acı ve korkuyu çok derin cümleleriyle Çocukluğumun Soğuk Geceleri’nde anlatmıştır Özlü.

”Şimdi klinikteki odama turuncu çiçekler getiriyor. Hiç sevmediğim elleri sigara kokuyor.
Şimdi eylül.
Şimdi o öleli ikinci sonbahar yaklaşıyor..
Boşandığımızı bildiren telgraf kliniğe geliyor.
İstanbul’a sığınıyorum.
Şimdi artık, işim, yalnız kalabileceğim bir evim de yok. Birkaç yılda yabancılaştığım İstanbul kentinin büyük boyutları içinde yalnızım.’’

Şimdilerde ben de sana sığınıyorum.

Dokunduğun yolları, kolları ve sonları düşünüyorum.

Hangimizin sonu seninkinden daha hazin, hangimizin sonu yaşadıklarından daha kadim bilemiyorum.

Terk ettiğin duygularla…

Yazarın Eserleri:

• Eski Bahçe (1978)
• Auf den Spuren eines Selbstmords (Bir İntiharın İzinde 1983)
• Yaşamın Ucuna Yolculuk (1984) – Auf den Spuren eines Selbstmords (Türkçe uyarlaması)
• Eski Bahçe – Eski Sevgi (1987)
• Zaman Dışı Yaşam (2000)

 NOT: Bu yazıdan sonra oluşabilecek bipolar bozukluk ile ilgili meraklarınız için
 lütfen bilimsel kaynaklara başvurun.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Şehri Terk Edenler: Tezer Özlü<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Ekip kendilerini “Biz; ebeveynlerden öğretmenlere, çocuklardan aktivistlere, eğitim bilimcilerden çeşitli uzmanlara kadar, Türkiye’deki eğitim meselesiyle derdi olan, konuşup kararmaktan usanmış, “bi’şey yapmalı” diyen geniş bir topluluğuz,” olarak anlatıyor.

Başka Bir Okul Mümkün Derneği, 2009 yılında fikirsel temelleri atıldı ve 2010 Kasım ayında alternatif bir okul modeli geliştirmek ve bu modelin uygulandığı okullar açmak amacıyla kuruldu. Türkiye’deki mevcut eğitim sisteminin gelişime açık yönlerini tespit etmek, sorunlara çözüm önermek ve sistemli çalışma ile araştırmalara dayanan alternatif bir okul modeli oluşturmak üzere çalışmalara başlamış oldu.

Duruşlarını Alternatif Eğitim, Demokratik Yönetim, Ekolojik Duruş, Özgün Finansman gibi 4 temele oturttuklarını ifade eden derneğin, sistemlerini uyguladıkları 9 kooperatif var.

Dünyanın herhangi bir yerinde var olsa da beni mutlu edecek olan bu derneğin, şanslıyız ki güzel kentimizde de bir oluşumu var.

Meraklı Kedi İlkokulu; 2014 yılından beri varlığını, tüm destek verenleriyle sürdürmeye çalışan, Ankara’nın sıra dışı okulu. Başka Bir Okul Mümkün Derneği’nin projelerinden biri olan Meraklı Kedi, eğitim sistemi, öğrencileri, velileri ve öğretmenleriyle ülkenin herhangi bir yerinde karşılaşabileceğimiz okullardan farklı.

Bir grup bilinçli yetişkinin, çocuğumun gelişiminde ezbere verilen bilgilerden daha önemlisi olmalı; önce birey ve insan olmalı, toplum olmayı bilmeli, bu toplumun içine tüm canlı ve hatta cansızları da dahil etmeli diyerek harekete geçtiği; çocuklarını da bu sorgulama sürecine dahil ettikleri bir oluşum. Aslında bir kooperatif ve tamamen bu bilinçle hareket eden gönüllü bir ekip.

Meraklı Kedi kurulmadan çok daha önce oluşumunu tamamlanmış olan kooperatif, veliler, öğretmenler ve çocuklar ile eğitimler alarak, yurt dışı örneklerini ziyaret ederek, alçı karıp, duvar boyayarak ciddi bir süreçten geçmişler.

Her detayı birlikte oluşturmuş okulun bu güzel ismine ise okulun esas üyeleri olan çocuklar karar vermiş. “Meraklı Kedi” ismi, okul meclisindeki çocukların birlikte verdiği bir karar olmuş.

Bu toplulukta herkes eşit söz ve oy hakkına sahip. Demokratik yönetim ilkesiyle, yarattığı tüm ortamlarda tüm bireylerin katılımını hedefliyor. Okula ulaşımdan, öğle yemeklerine kadar velilerin ve okul yönetiminin süreçleri birlikte organize ettiği bu okulun yönetiminde de okul idaresi, veliler ve çocuklar hep birlikteler.

“Çocukların haklarını bilmelerini, duyulmalarını, yetişkinlerle ve akranlarıyla özgüvenle konuşabilmelerini bu katılımcı yapıya borçluyuz. Çocuklarımız her sabah ve akşam sınıf çemberlerinde duygu ve ihtiyaçlarını anlatıyor; haftada bir kez yapılan ve gündemini oluşturabildikleri mecliste de okula dair konuları tartışıyorlar. Kendi gündemlerine sıra gelmediği de oluyor, meclis gündeminden sıkıldıkları da.’’

Okulda verilen eğitime gelecek olursak, bir miktar canınızı sıkabilirim. Bugüne kadar ayakları okula geri geri giden çocukluğumuzun aksine, burada okuyan çocuklar, hafta sonları ve sömestr tatillerinde bile öğretmenlerini arayıp okulu ne kadar özlediklerinden bahsediyorlar.

• Okulda, temel eğitimde uygulanması zorunlu olan müfredat, okulun kendi sistemi ile desteklenerek alternatif yollar yardımı ile işleniyor. Çocuklara hazır bilgilerin hap şeklinde verilmesi yerine, sorgulayarak, merak ederek ve bizzat uygulayarak öğrenmelerine yönelik ortam hazırlanıyor.

• Materyaller, yöntemler, cümleler bile farklı bu okulda. Bunun yanı sıra ise eğitim atölyeler ile destekleniyor.

Eşitlik, Toplumsal Adalet, Özgürlük (düşünce, ifade, hareket, seçim), Dayanışma, Çoğulculuk, Toplumsal Duyarlılık, Şiddet Karşıtlığı (fiziksel, sözlü, psikolojik), Ayrımcılık Karşıtlığı (milliyet, ırk, dil, din, cinsiyet, cinsel yönelim, ekonomik, sosyal, fiziksel), Ekolojik Düşünce, Yaratıcılık, Üretkenlik, Dürüstlük, Öz Denetimcilik, Eleştirellik, Bilimsellik, Farkındalık, Empati…

Bazen yetişkinlerin bile tartışmaktan geri durduğu, alt yapılarının destekleyemediği konularda büyük laflar edebiliyor bu minik bireyler.

Benim de çocuklarla savaş ve barış kavramı üzerine konuştuğumuz bir atölye uygulaması sırasında tanıştığım Meraklı Kedi öğrencilerinin, dünya görüşleri ve karakterleri ise beni şok etti. Her birinin farklı ilgi alanları ve bu ilgi alanlarına dair edindikleri derya deniz bilgileri var. Bir çocukla kara delikler hakkında derin sohbetler ederken, bayağı merak ettiğim bir şeyi öğrenebilmek adına ona sorarken buldum kendimi.

Böcekler, müzik enstrümanları, resim, kil hatta orta dünya kültürleri, Star Wars karakterleri…

Kulaklarıma, gözlerime, zihnime hakim olamadığım bu minikleri kime anlatsam önce hayret etti, sonra ise herkesin sorduğu tek bir soru oldu.

Peki bu çocuklar ÖSS’de ne yapacak? Plazalarda nasıl çalışacak?

Ben de her seferinde bu soruları derinlemesine düşündüm. Bize verilenden fazlasını istediğimiz, araştırdığımız, sorguladığımız hayatlar bizi özgürleştirirken aynı zamanda sistemden mi çıkarıyor?

Sistemden çıkmak tehlikeli bir durum mu arz ediyor?

Yoksa sistemi eleştirmek ve beraberinde değiştirmek hem bize hem sisteme iyi mi geliyor? Ya da bu sistemi zaten kabullenip bıraktık diye mi sınırların dışına çıkmak insanları korkutuyor? Mevzular derin. Ancak inandığım bir şey var ki, herkesin birbirinin aynısı beklentileri ve kaygıları olan insanlarla dolu binalar, zamanla aynı ton griye dönüşüyor.

Renkli kalabilmek ise bu gibi miniklerin içerisinde yaşadığı binalara özgü.

Griyi sevmek mi, renklere doymak mı?

Gönüllü Kolektif Yaratıcı Emeğin Ürünü: Meraklı Defter

Meraklı Defter Meraklı Kedi İlkokulu kültürüne dair farkındalık yaratmayı ve bu kültürü gündelik hayatın içine yerleştirmeyi hedefliyor. Defter, okulun görünürlüğünü artırmak ve ona finansal destek sağlamak amacıyla Meraklı Kedi gönüllülerinin kolektif yaratıcı emeğiyle üretildi. Bir ajanda olarak tasarlanan Meraklı Defter, ekolojik tarifler, doğa oyunları ve çocuk hakları konulu nitelikli içeriklerle dopdolu. Defterin kapağında Meraklı Kedi çocuklarının yaptığı bir resimlerden oluşturulmuş bir kolaj yer alıyor. Defterin içinde bulunan çizim ve resimler illüstratör ve sanatçı ebeveynlerimiz Kıymet Ergöçen ile Özlem Fedai Koçak imzası taşıyor. Tüm öğretmenlerimizin katkıları bulunan defterimizde, öğretmenimiz Semanur Özkan’ın hazırladığı şahane ekolojik tarifler dikkat çekiyor. Yine ebeveynlerimiz arasındaki Banu Binbaşaran (Doğa Oyunları Evi) tarafından hazırlanan yaratıcı oyunlar ise çok eğlenceli. Tasarımı Erkal Tülek’e ait olan Meraklı Defter tamamen ebeveyn, öğretmen ve çocuk dayanışmasıyla üretildi. Bu nedenle çok kıymetli.

Meraklı Defter’in internet üzerinden satışı buradan yapılıyor. Ayrıca Meraklı Defter’i A4 Kahve (ODTÜ), Amelies Garden, Arkadaş Kitapevi ( Kentpark), Cer Shop, E Tipi Tasarım Atölyesi ve Flexa’da (Armada) satın almak üzere bulabilirsiniz.

Başka Bir Okul Mümkün Ankara Eğitim Kooperatifi Meraklı Kedi İlkokulu
İncek Mah. Cumhuriyet Cad. No. 13 06830 İncek, Gölbaşı

Telefon: 0 531 881 1770

<span class="reading-mode-buttons"></span>Başka Bir Okul Mümkün: Meraklı Kedi<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Ruhi Bey Sahnesi – Düğümlere Üfleyen Kadınlar…

Kapıdan girdiğim andan itibaren çalmakta olan müzik, atmosfer, masalardaki insanların usul usul sohbet etmeleriyle başlayan bu enteresan atmosfer masamıza yerleştikten sonra da devam ediyor.

İnsanları inceliyorum: Şık giyimli çiftler, kalabalık arkadaş grubuyla gelmiş gençler, yaş ortalaması hayli büyük Ayrancı teyzeleri.. Ve o anda dikkatimi çeken barda ağlayan kadın.. Sonradan fark ediyorum ki, biz salona girdiğimiz andan itibaren başlayan bu oyun, bizi de içine alan enteresan bir konseptte ilerliyor.
Ruhi Bey Sahnesi, aslında bir bar.

Giriş tarafında bulunan restoran sizi yanıltmasın. Arka tarafında bulunan bar aynı zamanda bir tiyatro sahnesi. Sahne diyor olmam da sizi yanıltmasın, çünkü burası oyunların aslında barda sahnelendiği bir yer.

Benim de kapıdan girdiğim andan itibaren sahne arayan gözlerimi şaşırtan bu mekan 2008 yılından beri kendini şöyle ifade ediyor:

“Adımı, Edip Cansever’in ‘Ben Ruhi Bey Nasılım’ şiirinden aldım. Peki, Ben Ruhi Bey Nasılım?
Bende canlı olarak fasıl dinlenir. Nostaljik müzikler, eski kırkbeşlikler dinlenir. Zaman zaman tiyatro izlenir.. Şiir dinleti günleri olur. Velhasıl, Ankara geceleri dolu dolu yaşanır.’’

Kendimce tek kötü yanını, fiyatların bir miktar pahalılığı olarak gördüğüm bu mekanla buluşmanıza; bu kadar merak ettirdikten sonra, bir sebep sunmak lazım pek tabi..

İşte tam da bu anda, aslında size anlatmak istediğim bu oyun devreye giriyor: 20 Şubat Pazartesi günü oynanacak olan Düğümlere Üfleyen Kadınlar…

“Düğümlere Üfleyen Kadınlar” tiyatro oyunu Ece Temelkuran’ın aynı isimdeki romanından uyarlanmıştır. Oyun sizi nefes almayı tam bıraktıkları anda tanışmış ve birbirine hiç benzemeyen hikayelerinden arınmaya çalışan, annesiz üç kadının hikayesine tanık olmaya çağırıyor. Kendilerini birbirlerinin hikayelerinde fark eden, fark ettikçe birlik olan ve iyileşen bu üç kadının hikayesini kadın olmak, bir ülkede istenmeyen olmak, yalnızlık, inanç gibi olgularla, gidilecek bir yerin kalmadığı, gözyaşı ve kahkahanın birbirine karıştığı zaman diliminde işliyor.

Toplum ve insan olmak; toplum ve kadın olmak çatışmalarını üç kadın hikayesi üzerinden tartışan ve çıkışsız kalınan bir noktaya işaret eden oyun, hem içinizdeki soruları gün yüzüne çıkartacak, hem de kültür ve insan arasındaki ikilemi göstererek içinizi ısıtacak.

İnsan ve kendin olarak var olmanın zorluklarını, hayatını eline almanın sıkışmışlığını üç karakter ve üç ülke üzerinden yansıtan “Düğümlere Üfleyen Kadınlar”, mekan kullanımını farklılaştırıp seyirci ve oyuncu arasındaki mesafeyi de azaltarak, oyunu bir nefes alış uzağınızda izlemenizi sağlamaktadır.

Şarabınızı, biranızı hatta rakınızı yudumlarken aynı zamanda izleyebiliyor olacağınız bu oyunu 20 Şubat saatler 20.00’yi gösterdiğinde izleyebilirsiniz.

Oyuncular: Başak Vural, Beste Tunçay, Özden Gököz
Oyunlaştıran ve Yöneten: Özge Öztürk
Yönetmen Yardımcısı: Özgün Çoban
Reji Asistanı: Oğul Aşkın

Bilgi ve rezervasyon için: 0312 4274294 / 0530 3503579
Adres: Arjantin Cad. Budak Sok. 5/1 GOP

Websitesi / Facebook

<span class="reading-mode-buttons"></span>Ruhi Bey Sahnesi ve Düğümlere Üfleyen Kadınlar<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz günlerde 3 adam, Armağan Çağlayan ile Hepsi Bugün Oldu ve Barış Manço Anma Konseri gibi bir dizi İstanbul etkinliğinden döndükten sonra, grup şimdilerde 6:45 teki konserlerine hazırlanıyorlar.

2011 yılı ocak ayında kurulan SesVerSus, TRT Ankara Çok Sesli Gençlik Korosu’ ndan tanışan bir grup arkadaşın oluşturduğu bir vokal grubu. Hiç enstrüman içermeyen grup ‘’acapella’’ tarzı müzik yapıyor.

‘’Türk ezgilerinin acapella ile buluşturulmuş halini, hem yurt içinde acapella müziği sevdirmek ve tanıtmak, hem de yurt dışında Türk ezgilerini dinletmek için yapıyoruz’’ diyerek kendini özetliyor grup.
Bundan 6 sene önce çok sesli koro, Uşak’ta düzenlenen bir Dünya Kadınlar Günü etkinliğine türlü aksaklıklardan ötürü gidemeyince, korodan bağımsız olarak 6 kadın arkadaş kendi imkanlarıyla bağlantıya geçtiği Uşak Üniversite’sinde ilk konserlerini veriyor.
Başlangıçta kadın türküleri söylemek için yola çıkan 6 kadın, hali hazırda korodan arkadaşları olan birkaç erkek ismi de yanlarına alarak her yıl gerçekleşen Polifonik Korolar Festivaline katılabilmek adına kendilerine verdikleri ‘’SesVerSus’’ ismi ile kurulmuş oluyor.

Koroların çalışmalarına başlarken gerçekleştirdiği bir ritüel olan ses verilmesi ve sonrasında bu sesin susup dinlenmesi eyleminden doğan bu tatlı isim aynı zamanda da seslerin çarpışması anlamına geliyor.

Yarı amatör yarı profesyonel olan gruptaki meslek dağılım ise hayli enteresan; Ankara Devlet Tiyatrolarında çalışanlar, bilgisayar mühendisi, avukat, TRT ve Tübitak’ ta çalışan devlet memurları..

Bir gün kendi arkadaşlarının doğum gününde hiç de profesyonel olmadan çektikleri 90lar videosunun 1 2 hafta içerisinde 600 bin izlenmesiyle de hepimizin tanımaya başladığı grup, Barış Manço kayıtlarıyla da yakaladıkları kitleyi katlayarak tanınmaya devam etti.

‘’Ee bu kadar tıklandıktan sonra kaydettik haliyle 90ları.Kendi imkanlarımızla, bir arkadaşımızın evinin bir odasını yumurta kaplarıyla filan stüdyoya dönüştürmemizle kaydettik.’’

Kayıtlardan sonra kendi besteleri ve klipleri de gelen grup artık herkesin bildiği tanıdığı ve ülke genelinde konserler veren bir grup haline gelmeye başlamış.

Bunlardan en önemli olanlarından biri de geçenlerde gerçekleştirildi. Her yıl Kadıköy Belediyesi öncülüğünde 1 Şubatta gerçekleşen Barış Manço anması’nda bu yıl SesVerSus Manço şarkılarını seslendirdi. Önceki yıllarda Kurtalan Ekspres, Moğollar, Doğukan Manço gibi Manço’nun hayatında yer etmiş önemli isimleri ağırlayan ve 18. si düzenlenen anma, bu yıl Ankara’lı grubu ağırladı.

İstanbul’da belediyelerin desteğiyle konserler veren grup, Ankara’da genellikle mekanlarda konserler veriyor.

‘’ İstanbul seyircisiyle mekanlarda hiç buluşmadık genellikle belediyeler sponsor oldu. Ankara’da da belediye ve sponsor desteğine ihtiyaç duyuyoruz, müziğimizi daha fazla Ankaralı ile buluşturabilmek için, çok da istiyoruz. Ee çünkü biz Ankaralı bir grubuz’’.

Ankara size de sakin, sıkıcı ve gri geliyor mu, Ankara’yı nasıl değerlendiriyorsunuz diye sorduğumda:

‘’Ankara’nın üzerine etiket olarak yapışıp kalmış bu söylenenler, Ankara’da kaliteli şeyler oluyor. Dinleyicisi eleştirel, kültürel seviyesi daha yüksek bir kitle.
Yaptığınız şeyi dikkatle dinliyor ve seçici davranıyor. Ama tüketmiyor. Dinlediğini izlediğini sindiren ibir izleyici kitlesi var. Konserlerimizde sürekli karşılaştığımız yüzler var mesela,  1 şarkı bile eklesek, aradan 1 hafta bile geçse bile, her seferinde dinlemeye gelen dinleyicilerimiz var’’ diyerek anlatıyorlar Ankaralıları.

Ankara’yı canlı müzik anlamında da iyi buluyor grup.

Peki konser nasıl mı olacak ?

11 Şubat Cumartesi akşamı saatler 22.00 yi gösterdiğinde 6:45’ te,

Sevdiğimiz tüm SesVerSus derlemelerini, bugüne kadar kaydını hiç dinlemediğimiz düzenlemeler i ve geçtiğimiz günlerde Barış Manço Anma günleri’ nde İstanbul dinleyicisiyle buluşan şarkıları dinleyeceğiz.

Haftasonu evde oturup, rüyalarını gri gören ve ‘’Ankara çok sıkıcı ya, hiç etkinlik olmuyor’’ diyen tüm Ankaralılar’a duyurulur.

Soprano: Begüm Başar, Suzidil Alpay
Mezzo Soprano: Gözde Korkmaz
Alto: Aslıhan Şahin Güven, Pınar Çetin
Tenor: Tolga Alca, Hüseyin Acun, Çağlar Turan
Bass-Bariton: Berke Erat
Bass: Serhat Tolga Sarıkaya, Kaan Çelikcan
Beatbox: Tuan Kaan Dolubaş
Menajer&Tonmaister: Oğuz Mutlu Güven

<span class="reading-mode-buttons"></span>6:45 – ‘Sesversus’ Konserinde Tüm Kaybedenlerle<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Afişler asılmış, şekerler dağıtılıyor.
Hayvanat bahçesi gezisi vaatlerinden tutun da teneffüs saatleri uygulamalarına kadar her konu konuşuluyor.
Büyük toplantı salonunda sandıklar kurulmuş. Listeler hazır.  2. tur oylamalar ve kabine de hazır. Çok ciddi ve genel seçimlerin neredeyse aynısı olan bir seçim bu küçükler arasında gerçekleşiyor.

Abdi İpekçi’nin ellerine selam ederek ilerlerken Sıhhıye pazarının köşesini döndüğümüzde karşımıza çıkan ve anlamsız bakışlarımıza maruz kalan bu bina Çocuk Meclisi’nin merkez binası.

Benim de içerisinde bulunduğum bu meclis Türkiye’nin ilk çocuk meclisi. ”23 Nisan 1995 tarihinde kurulmuş olan Çocuk Meclisi, Ankara’da yaşayan çocukların,  problemlerini, taleplerini özgürce ifade etmeleri, yaşadıkları kentle ilgili alınacak kararlarda söz sahibi olmaları, çözüm önerileri geliştirmeleri hedefiyle, kendi oylarıyla seçme ve seçilme deneyimini yaşayan, demokrasi kültürünü özümsemiş geleceğe güvenle bakan yeni nesiler yetiştirilmesi amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir.”*Aldığı kararlar ile Ankara Büyükşehir Belediyesi Genel Kurulu’na sunulmak üzere önergeler hazırlayan ve genel kurulda bu tavsiye kararlar ile gündem oluşturan meclisimiz, çocuklara temsili demokrasi modelinin nasıl ilerlediğini gözlemleme imkanı sunarak da güzel bir deneyim oluşturuyor.

Günümüz sivil toplum kuruluşlarının lobi faaliyetlerinin temsiliyetini yaşatan çocuk meclisi içerisinde farklı komisyonlar ve bu komisyonlara bağlı çalışma grupları var. Bu komisyonlara Ankara Büyük Şehir Belediyesi aracılığı ile sorumluluk üstlenmiş öğretmenler eşlik ediyor ve tabi biraz da yönlendiriyor. 9-13 yaş aralığındaki çocukların oluşturduğu bu meclisin kararlarında, çokça gezi, ziyaret ve ”bir çocuk böyle bir konuyu nasıl da düşünüp dert etmiş helal olsun(!)” dedirtecek kararlar var.

Kültür-Sanat, Eğitim, Çevre-Sağlık, Spor, Çocuk Hakları, Barış-Kardeşlik, Yardımlaşma ve Basın Yayın Komisyonları gibi komisyonlar ile bu konulara yönelik çalışmalarda bulunan Çocuk Meclisi’nin 150 asil, 150 yedek üyesi, 30 a yakın olarak da ”engelli, suça eğilimli, korunmaya muhtaç ve çalışan çocuk”* bulunuyor.

Ayrıca meclis üyelerinin Ankaralı hiçbir çocuğun tadına varamadığı büyük bir ayrıcalıkları da var. Seçimler tamamlanıp kadro belli olduktan sonra yapılan bir törende; dünyadaki hiçbir çocuğun yaşamadığı bir deneyim bu çocuklarımıza yaşatılıyor: Kendimi bildim bileli Ankara Büyük Şehir Belediye başkanı olan Melih Gökçek’in elinden mazbata alma ayrıcalığı.

İçerisinde bulunduğum dönemde dünya üzerinde ilk ve tek olduğu ifade edilen  bu meclis; bolca geziler yapan, ayda  bir genel meclis kurulu ve komisyon toplantıları düzenleyen; aynı zamanda da Kıbrıs Avrupa Birliği’ne girerken yavru vatanlılar da AB’ye girmeli mi girmemeli mi gibisine ciddi ve politik konuları konuşan, üyelerin canlı yayınlara da davet edildiği deneyimler yaşatmıştır.

Hala görüştüğüm ve farklı mecralarda tekrar tekrar karşılaştığım 9. Dönem Çocuk Meclisi üyesi arkadaşlarıma dönüp baktığımda, her birinin kendini ifade edebilen, ne istediğini bilen ve güncel gelişmelere sessiz kalmayan insanlar olduğunu gözlemliyorum.

Ve sonra sorguluyorum.

Acaba böyle bir ortamda olmuş olmak çocuğu kendini ifade etmekte etkili bir hale mi getiriyor; yoksa zaten kendini ifade edebilen çocuklar mı böyle ortamlarda bulunuyor?

Sorum buralarda cevapsız kala dursun;

Demokrasinin her türlüsünün güzel olduğu ülkemizde; çocuk istismarları, işçilikleri, tecavüzleri ve kalan her şey yerin dibine batarken; güzel Ankaramızda çocuklarımızın sadece sesleri duyulsun.

*Kaynak: http://cocukmeclisi.ankara.bel.tr/

<span class="reading-mode-buttons"></span>Meclisin Çocuk Hali: Çocuk Meclisi<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Çünkü bu ananas bir performans sanatçısı.

Modern dünyanın oluşumunu tamamladığı 1960 yıllarda ortaya çıkan post-modern akımdan etkilenen görsel sanatlar, topluma inmeye ve sahneden taşmaya başlamıştır. Savaş yılları sonrası devrimci ruhtan etkilenen sanatçılar da değişmeye ve dönüşmeye başlamışlardır.

Sanat ve gerçek yaşam arasındaki büyük boşluklar, sanatın evrilmesine ve alternatif sanatların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Happening, Fluxus, Beden Sanatı, Video Sanatı ve Performans Sanatı gibi sanat dalları, sahneden toplum içerisine inerek, temsillerin içerisine seyredenleri de dahil etmiştir. 

Kaprow ve Beuys gibi sanatçılar, beden aracılığıyla eylem anındaki varoluşa dikkat çekerken;
Yves Klein, Hermann Nitsch, Marina Abramoviç, Dennis Oppenheim, Bruce Nauman, Carolee Schneemann, Stelarc ve Orlan gibi sanatçılar araç ve nesne ilişkisini tersine çevirerek, eylem aracılığıyla beden üzerinde değişiklikler yapmaya yoğunlaşmışlardır.

Bizlerin ise Marina Abramovic ile tanıdığımız performans sanatı günümüzde daha görünür ve özümsenebilir olmaya başlamıştır.

Sahnedeki görsel çeşitliliğin ve dekorların azaldığı bu akımlarda, sanatçılar kendi bedenlerini direkt olarak kullanmaya başlamış ve seyredenleri de temsillerin bir parçası haline getirmişlerdir.

Tıpkı ananası ile Ankara metrosunda seyahati sırasındaki deneyimini anlatan Elif Usta gibi. Elif, farkında olmadan performansına katılan tüm Ankaralılara instagram hesabından teşekkür etti.
Elif Usta Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü son sınıf öğrencisi.
Sosyal sorumluluk projelerine katılan, yaratıcı drama ve resim gibi farklı sanat dalları ile ilgilenen Elif Usta’yı daha önce Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında da seyretmiştik.

Seçmeli bir ders kapsamında Sümeyya Salarvan ile birlikte bir ürün ortaya çıkartan Elif; ‘akılcı duygusal davranışçı terapi’ akımı temelleriyle özdeşleşen bir örnekleme yaptı ve bir ananasa tasma takarak metroda dolaştırdı. Elif çalışmasını şöyle anlatıyor:

Bu terapi modeline göre, kişiler sosyal kaygıyla başa çıkabilmek adına, kendilerini yetkin gördükleri bir utanca maruz bırakırlar.

“Bu maruz bırakma süreci toplum içinde farklı ya da küçük düşürücü olarak tanımlanabilecek eylemleri içerir. Sokak ortasında bağırmak, muza tasma takıp gezdirmek buna örnek olarak verilebilir. Peki, biz ananasa tasma takıp gezdirsek ve bunu Ankara metrosunda yapsak bizim kaygısızlığımız insanların kaygısı mı olmaya başlar?

Biz bu yaklaşımı bireydeki değişimlerle değil onun çevresinde yarattıkları üzerinden inceledik.
Temelde iki sorunsal üzerine kurulu bir çalışma bu:

1. Tepki vermeyen insanları tepkisizliğe iten neydi?
2. Tepki veren kişiler neden belirli tepkiler verdiler?

Zincirli bir ananası neden kimimiz garipsemez?
Neden elinde ananas olan bir kadına acırız?
Ona neden kızarız?
Neden hakaret ederiz?

Elimizde hiçbir şey yok, çalışmanın bir sonucu yok. Biz bu durumun bizde uyandırdığı hisleri sorgulayana kadar da olmayacak. Kendimizi ve bizi bu şekilde davranmaya iten unsurları keşfettiğimizde çalışma anlam kazanacak.
Belki de biz daha anlamlı bakmaya başlamışızdır, kim bilir?’’

Yazar: aysutbaysut

*Performans sanatları ve sanatçının anlatım aracı olarak beden-Elif ŞENEL
*Antmen, 2009: 219
 

<span class="reading-mode-buttons"></span>Ankara Metrosu, Ananaslı Kadın ve Modern Sanat Üzerine<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.