Geçmiş yüzyıllarda Ankara’da, ticaretin nabzı günümüzden biraz daha farklı olarak Ulus’ta atar. Ulus’ta, Hanlar bölgesi olarak bilinen, Sulu Han-Tahtakale Çarşısı’nın yer aldığı “Aşağı Yüz” ve Kale’nin hemen girişinde Koyunpazarı ve Atpazarı’nın yer aldığı “Yukarı Yüz” olarak isimlendirilen iki bölge vardır. Ankara’da hanların çoğu Yukarı Yüz ismi verilen ikinci bölgede inşa edilmiştir. Halen varlıklarını sürdüren hanlarla birlikte; Mehmet Tunçer’in Ankara Şehri Merkez Gelişimi kitabında 32 adet, Rıfat Özdemir’in 19.Yüzyılın İlk Yarısında Ankara kitabında 30 adet, Gönül Öney’in Ankara’daki Türk Devri Yapıları kitabında ise 15 adet han ismi geçer. Günümüzde eski Ankara’nın hanlarının bazıları yenilenmiş olsa da bunlardan az bir kısmı günümüze ulaşabilmiştir.

Yukarı Yüz Hanları

1. Kurşun Hanı

Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ni hemen hemen herkes bilir. Fakat Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nin aslında Kurşun Han olduğunu pek az kişi bilir. Evet bugün Ankara’nın en fazla ziyaret edilen dünyaca ünlü müzesi aslında eski bir handır. Hemen bitişiğindeki Mahmutpaşa Bedesteni ise Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nin müdüriyeti olarak kullanılmaktadır. Eski kaynaklarda Mahmutpaşa Bedesteni ile bitişik olan Kurşun Han’ın, Atpazarı bölgesinin en fazla gelir getiren hanı olduğu vurgulanmaktadır. Kurşun Han’ın tarihi ise 15. yüzyıla kadar gider.

2. Pirinç Hanı

Bugün Atpazarı bölgesinde bulunan Pirinç Han, 18. yüzyılda inşa edilmiştir. Ahi Elvan Cami’nin arkasındaki Pirinç Sokak‘ta bulunmaktadır. Han şu anda kullanıma açıktır. Pirinç Han’ı güneşli Ankara günlerinde ziyaret edip, içinde gözleme yiyebilir veyahut dükkanlarında alışveriş yapabilirsiniz.

3. Çengel Hanı

Son yıllara kadar tabakhane ve yün deposu olarak kullanılan Çengel Han, Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtlarına göre 1537 yılında Rüstem Paşa Vakfı tarafından yaptırılmıştır. Çengel Han, bugün Ankara Kalesi’nin hemen girişindeki Ser Meydanı’nda, Rahmi Koç Müzesi olarak hizmet vermektedir. 2005 yılında Koç Vakfı tarafından onarılan ve müze haline getirilen yapı, Ankara’nın ilk sanayi müzesidir. Çengel Han’da Vehbi Koç’un iş hayatına atıldığı dükkan da yer almaktadır.

4. Safran Hanı

Atpazarı, Salman Sokak’ta yer alan Safran Han, 16. yüzyıla tarihlenmektedir. Safran Han ayrıca, “Zafran Han”, “Zaferan Hanı” ve “Zağferan Hanı” gibi isimlerle de bilinmektedir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında diğer bazı hanlarla beraber cezaevi olarak kullanılan han Koç ailesi tarafından restore edilmiştir. Han şu anda Çengel Han, Rahmi Koç Müzesi’nin ek binası olarak kullanılmaktadır.

5. Çukur Hanı

Atpazarı, Ser Meydanı’nda bulunan Çukur Han, Çengel Han’ın hemen kuzeybatısında yer alır. Çukur Han 16. yüzyıla tarihlenir. Milli mücadele döneminde askeri karargah olarak kullanılan Han, Cumhuriyet Dönemi başlarında ise hapishane olarak hizmet vermiştir. 2010 yılında biten restorasyonla butik otel olarak hizmete açılmıştır. Günümüzde Divan Otel olarak hizmet vermektedir.

6. Pilavoğlu Hanı

16. yüzyıl ile 17. yüzyıl arasına tarihlenen Pilavoğlu Han, Atpazarı, Hanlar Sokak’ta yer almaktadır. Çengel Han’ın hemen karşısındadır. Pilavoğlu Han’ı diğer hanlardan ayıran özelliği ise bir dehlizi andıran Batı ve Doğu kapılarıdır. Bugün Han içinde çeşitli atölyeler ve benim adını çok sevdiğim Borges Cafe yer almaktadır.

7. Bala Hanı

Günümüzde alt kısmı bölgenin ruhuna uygun bir şekilde esnafa kiralanan ve bir kısmı da Hazer Oteli olarak işlev gören Bala Han, 19. yüzyıl sonu Ankara yapılarındandır. Bala Hanı, Atpazarı’nda, Pirinç Sokağı’nın Atpazarı yokuşu ile kesiştiği köşede bulunmaktadır.

Aşağı Yüz Hanları

1. Hasan Paşa Hanı (Sulu Han)

Halk arasında Sulu Han olarak bilinen yapının adı aslında Hasan Paşa Hanı’dır. Hasan Paşa’nın, 2. Bayezid Devri emirlerinden olduğu bilinmektedir. Han, bu bilgiler ışığında 1511’e tarihlenebilir. Hasan Paşa Hanı’nın kitabesi bulunmadığı için tarihlemeler kesin bir nitelik taşımamaktadır. Günümüzde Sulu Han; zücaciye, nalburiye, billuriye, baharatçı gibi dükkanların bulunduğu bir ticaret alanına dönüşmüştür. 1980’lerde  Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen restorasyonla günümüzdeki şeklini alan Sulu Han, Posta Caddesi’nde (caddenin şimdiki adı Şehit Teğmen Kalmaz’dır) bulunmaktadır.

2. Taşhan

Taşhan, Ankara Hanları arasında günümüze ulaşamamış en önemli yapılardan birisi belki de. Bugünkü Sümer Bank‘ın yerinde yani Ulus Meydanı’nın göbeğinde yer alan yapı 1936 yılında yıkılmış. Öyle ki; bugün Ulus Meydanı diye bildiğimiz yerin adı eskiden Taşhan Meydanı olarak geçiyormuş. Ayrıca Cumhuriyet’in ilk modern lokantalarından olan Karpiç Lokantası, Hanın arka bahçesinde yer almaktadır. Taşhan 1933 yılına kadar konaklama tesisi olarak kullanılmıştır.

Not: Merak edenler için Taşhan ile beraber günümüzde olmayan Ankara’nın hanları: Muslu Han, Tuz Han, Bakır Han, Pembe Han, Kapan Han, Kırmızıoğlu Han ve Yeni Han.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Ankara’nın Hanları<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Not: Videolar için başlıklara tıklayınız.

1.Karpiç Lokantası

Atatürk’ün, Karpiç Lokantası’nın daimi müşterisi olduğunu biliyor muydunuz? Cumhuriyetin en gözde lokantası Karpiç, kapandığı 1953 yılına kadar birçok gazeteci, edebiyatçı ve siyasetçiyi ağırlamıştır.

2. Ankara’nın Yeni Kurulan Semtleri

Altyapı ve şehircilik atılımlarının gerçeklemeye başladığı 1950’li yıllarda Ankara’da yeni semtler kurulmuştur. Eksi adıyla 14 Mayıs Mahallesi yeni adıyla Gaziosmanpaşa, İstanbul Yolu üzerindeki Yenimahalle ve Bahçelievler’in yanında kurulan Emek Mahallesi’ni bu videoda bulabilirsiniz.

3. Yeni Yapılan Aşti

Şimdi, Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası’nın yer aldığı Eski Ankara Otogarı’nın yerine, 1993 yılında yapılan Aşti’nin, aslında hiç değişmediğini görebiliyoruz.

4. 1973 Yıllında Ankara’ya Yağan Kar

Günlük telaşlarında Ankaralıların üzerine yağan karı ve vatandaşların kamerayı görünce verdikleri tepkileri gülümseyerek izlemek mümkün.

5. Ankara’da Telefon Hizmetleri

Emin Başer’in Ankara’da verilen telefon hizmetleri hakkında yaptığı söyleşide, 1 Nisan 1977 tarihinde Ankara’da 107 Bin telefon abonesi olduğunu ve 100 Bin kişinin de telefon almak için sırada beklediğini öğreniyoruz.

6. Ankara’daki Yol Yapım Çalışmaları

1924 yılından itibaren Ankara’daki yolların yapımını ve gelişimini, “Güvercin Uçuverdi” şarkısı eşliğinde izleyebilirsiniz.

7. Ekrem Bora Ankara’da Serinliyor

1974 yılında Ankara’da serinlemeye çalışan insanları ve Ekrem Bora’nın “soğuk içeceğiyle” havuz sefasına tanık olabilirsiniz.

8. 5 Tane Vagonun Altında Kalan Adama Ne Sorulur?

1980 yılında, Ankara’nın Polatlı İlçesinde meydana gelen tren kazasında 5 tane vagonun altında kalmış yolcuya, “kendini nasıl hissediyorsun” diye soran TRT spikeri literatüre geçiyor.

9. Paraşüt Kulesi’nden Atlayan Kadınlar

Bugün kullanıma açık olmayan, Kore Şehitleri Anıtı’nın hemen yanındaki Paraşüt Kulesi’nden, 1930’lu yıllarda kadınlar atlayabiliyormuş.

10. Ahmet Muhip Dıranas’ın Ankara’sı

Ünlü Fahriye Abla şiirinin yazarı Ahmet Muhip Dıranas, kendi gözüyle Ankara’yı anlatıyor.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Arşivdeki Ankara<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

1. Yapı Kredi Yayınları

Türkiye’nin önemli ve göz önünde olan yayıncılarından YapıKredi’nin, Kızılay ve Tunalı Hilmi’de olmak üzere Ankara’da 2 Şubesi bulunuyor. Şubelerde yılın her günü yüzde 20 indirim mevcut. Ayrıca özel günlerde indirim belirli kitaplarda yüzde 25’e çıkıyor. Mesela Anneler ya da Dünya Kadınlar Gününde sanat kitapları bu indirime dahil olabiliyor. 23 Nisan Çocuk Bayramı’nda ise çocuk kitapları bu kampanyaya dahil oluyor. Her ay belirlenen ayın kitabı ve ayın yazarının da tüm kitapları yüzde 25 indirimli satılıyor. Kısacası indirim hiç bitmiyor, hatta bazı günlerde artıyor.  Fakat YapıKredi’nin sadece kendi kitaplarını sattığını hatırlatalım.

Kızılay Şubesi: Cumhuriyet Mahallesi Atatürk Bulvarı No:93 Kızılay (Yapı Kredi Kızılay Şubesi yanı) / 435 85 94
Tunalı Hilmi Şubesi: Tunalı Hilmi Caddesi No:93/A (Tunalı Pasaji’nın yanı) / 428 88 79

2. Akçağ Kitabevi

Özellikle edebiyat öğrencilerinin gözde kitapçısı Akçağ Kitabevi’nde, her daim indirim bulmak mümkün. Aynı zamanda yayıncılık hizmeti de veren Kitabevi’nde, Akçağ Yayınları oldukça indirimli. Akçağ Yayınları için indirimler, yüzde 30’dan başlayıp, yüzde 70’lere kadar çıkabilmekte. Diğer yayınları bulabileceğiniz kitabevinde indirim bu kitaplar için de söz konusu. Kendi yayınları kadar olmasa da yüzde 15’ten başlayıp yüzde 30’lara kadar ulaşan indirimler var.

Adres: Kızılay Mahallesi, Tuna Cad. No:8 D:1 / 432 17 98

3. Evrensel Kitabevi

Evrensel Kitabevi’nde genel olarak yüzde 20 indirim uygulanıyor. Diğer kitapçılardan farklı olarak ise Evrensel Kitabevi çeşitli yayınevlerinin kitaplarını yüzde 30 indirimli olarak satıyor. Belirli periyotlarla değişen bu uygulamanın bir takvimi yok maalesef. Beklediğiniz yayınevinin ne zaman indirime gireceğini merak ediyorsanız geçerken sorabilir ya da telefonla bilgi alabilirsiniz. Sınavlara hazırlık kitaplarında ise yüzde 40’lara varan indirimler genel olarak mevcut.

Adres: Çankaya Mahallesi, Atatürk Bulv. No:75 (Karanfil 2’nin hemen girişi)/ 430 33 66

4. İş Bankası Kültür Yayınları

İş Bankası Yayınları’nın, Ankara’da 2 şubesi bulunuyor. Tunalı Hilmi Caddesi ve Sakarya Sokak’ta bulunan şubelerde her zaman geçerli yüzde 20 indirim var. Bunun yanı sıra belirlenen ayın kitabında ise yüzde 40 indirim mevcut. Ayrıca İş Bankası Kredi kartı sahiplerine farklı dönemlerde, farklı indirimler olabiliyor.

Tunalı Hilmi Şubesi: Tunalı Hilmi Caddesi No:112 B (Türkiye İş Bankası Tunalı Hilmi Şubesi İçi) / 324 10 73
Kızılay Şubesi: Selanik Caddesi No:4 (Türkiye İş Bankası Yenişehir Şubesi Yanı) / 430 33 66

5. Dost Dağıtım

Yanlış anlaşılmalar olmasın diye hemen belirtelim, burası Ankara ile özdeşleşen Karanfil Sokak’taki Dost Kitabevi değil. Dost Kitabevi’nin Meşrutiyet Caddesi’nde bulunan dağıtım merkezi. Biraz yürürüm diyenler Dost Dağıtım’dan kitapları yüzde 15’le yüzde 25 arasında değişen oranlarla indirimli olarak alabilirler.

Adres: Meşrutiyet Caddesi No: 43/B Kızılay/ 432 48 68

6. Tübitak Yayınları

Tübitak Yayınları’nın indirim sistemi biraz farklı. Kitaplarda kar amacı güdülmediği için fiyatlar gerçekten düşük. Buna rağmen indirim her zaman var. 50 TL’den 100 TL’ye kadar olan alışverişlerinizde yüzde 10, 101 TL’den 250 TL’ye kadar olan alışverişlerinizde yüzde 15, 251 TL’den 1000 TL’ye kadar olan alışverişlerinizde yüzde 20 indirim uygulanıyor. 1001 TL üzerine ise yüzde 25 indirim var. Yayınevi cumartesi günü de çalışıyor.

Adres: Atatürk Bulvarı No:221 Kavaklıdere (Mısır Büyükelçiliği karşısı)/(312) 468 53 00 11

7. Birleşik Kitabevi

Birleşik Kitabevi’nde her zaman yüzde 25 indirim var. Kitabevi şimdilik mütevazı bir görünümde. Böyle olmasına rağmen sağlam bir külliyatı var. Kendileri hakkında güzel bir haberi de ilk buradan verelim: kitabevi Çankaya Belediyesi’nin karşısında yeni bir yer almış ve hem kitabevi hem de kafe olacakmış. İndirimli kitaba ulaşıp, biraz da nefes almak isteyenler takipte kalsın.

Adres: Cumhuriyet Mahallesi, Tuna Cad. Bulvar Pasajı No:3 D:18/(0312) 430 10 00

8. Turhan Kitabevi

Turhan Kitabevi’nin kendi belirlediği kitaplarda her zaman yüzde 20 indirim var. Ayrıca kendi kitapları için peşinde alımlarda yüzde 20, kredi kartı ile yüzde 10 indirim uygulanıyor.

Yüksel Cad. No:8/32 Kızılay/(0312) 418 77 60

9. Adilhan Kitapçılar Çarşısı 

Zafer Çarşısı’nın hemen arka sokağında kalan beş katlı bir binanın ağzına kadar kitap dolu olduğunu düşünün. İşte Adilhan böyle bir yer. Bir çok yayınevi ve sahafın yer aldığı kitap cenneti adeta. Öyle ki binanın içindeki merdivenlerde bile kitaplar dizili. Adilhan’da kesin bir indirim yok fakat kitapçılarla olan iletişimde pazarlığa fazlasıyla yer var. İndirim oranı size kalmış.

*İndirimler sürekli ancak oranlar yazının yazıldığı tarihe aittir, değişiklik gösterebilir.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Ankara’da İndirimli Kitap Alabileceğiniz Kitapçılar<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.