Roof olarak hazırladığımız “Kent İzler” serisinde, kentin izlerini, hafızasını, kentte kendi yerini yapanların hikayesini takip ediyoruz.

Kent, izlerle dolu. Sokaklar, parklar, duvarlar, binalar, örgütler, mekanlar, her birinin izi başka. Bazen bir parkta spor yaparken bazen yürüdüğümüz yolda karşılaştığımız bir binanın üzerindeki yazıyı okurken bazense mahallede bir buluşmaya katılmak isterken kentin farklı izleriyle karşılaşıyoruz. Dahil oldukça öğreniyoruz bu izlerin hikayelerini.

Sporun kentle kurduğu ilişki: QLUB

Kentin hafızasını, kentte kendi yerini yapanların hikayesini düşünürken sporun nasıl iz bıraktığını konuşmak için QLUB’ten Selin ile Botanik Parkı’nda buluştuk. Selin, QLUB’le birlikte spor alanlarını nasıl dönüştürdüklerini anlatırken biz de onlara dahil olduk.

QLUB, spor alanlarını özgürleştirmek için çalışıyor. Sporun kamusal alanlarda güvenli ve özgür şekilde nasıl yapılabileceğini anlatırken sporun kentle kurduğu ilişkiyi düşünüyoruz.

“Yeşil alanların, parkların sporla doğrudan ilişkisi var. Bu alanlar sadece oturduğumuz piknik yaptığımız değil, bizi biraz harekete de davet eden yerler ve buraları talep etmeliyiz,” diyor Selin.

QLUB’teki katılımcılardan aldıkları geri bildirimlerle sporun kentteki izini şekillendiriyor, bir toplulukla hareket ederek sporla kente nasıl iz bırakılacağını gösteriyor bizlere.

Ankaralılar adına yazılayarak kamulaştırmak: Özbir Erciyas, Molektif ve Ankara Apartmanları

Kentin sokaklarında yürürken bir bina ile karşılaşıyoruz. O binadaki yazı bir şeyler söylüyor bize.

Özbir Erciyas ve @ankaraapartmanlari ile terk edilmiş bir binaya giriyoruz. Özbir’in binayı işaretlediği sözlere şahitlik ederken karnavalın içinde, kenti ve binaların hikayelerini dinliyoruz.

Herkes kendi hikayesinin içinden bir yer buluyor,” diyor Özbir ve yazıyla izini bırakıyor. @ankaraapartmanlari da kentin belleği için tüm bu anları arşivliyor.

“Biz yazılayarak ve fotoğraflayarak bu alanı Ankara halkı adına kamulaştırıyoruz,” diyor @ankaraapartmanlari.

Yerel örgütlerin kentteki izleri: Dernekler

Kentin sesi mahalleden başlıyor. Mahalleli için çalışan yerel örgütlerin izleriyle tanıyoruz yaşadığımız yeri. Hikayeleri, mücadeleyi ve aslında kenti.

“Örgütlenme çok önemli, örgütlenmenin başlangıcı Kuğulu Park’tan yol geçirilmemesiydi,” diyor Kavaklıderem Derneği’nden Halil Yurtkuran. Birlikte Tunalı Hilmi Caddesi’ni geziyor, yerel yönetimler ile mahalleli ile kurdukları diyalogları, düzenledikleri etkinlikleri dinliyoruz. “Bir bellek oluşturmak istiyoruz aslında, tarihi bellek. Bunun için gençlerin yanımızda olması gerekiyor,” diye de ekliyor Halil Bey.

Çiğdem Mahallesi’ne gittiğimizde, kütüphaneyle, bostanla, mahallelinin oylarıyla yapılmış meydanla karşılaşıyoruz. Derneğin üyesi Fatma Engin, burs fonunu, geri dönüşüm çalışmalarını, etkinlikleri anlatırken tüm bu çalışmaların “Yaşama sevinci,” olduğunu söylüyor. Derneğin maskotu Köpük eşliğinde eskiden halı sahanın soyunma odası olan kütüphaneye giriyor, kütüphane sorumlusu Yeşim Yıldız’dan kullanım işlevini dinliyoruz.

Mahallenin kentte bıraktığı izleri takip ederken yolumuz Şili Meydanı’na düşüyor. Meydandaki çınar ağacının altında, Ayrancım Derneği’nden Ali Necati Koçak ile buluşuyoruz. “Ayrancı neresi?” sorusuna cevap buluyor, pandemi döneminde Ayrancım gazetesi ile mahalleliyle kurdukları bağı dinliyoruz.

“Mahalleden komşularımızla konuşmaya, tartışmaya, birlikte karar almaya ve bunları da birlikte çözmeye özen gösteriyoruz. Ayrancım Derneği bir avuç yöneticisinden ibaret değil,” diyor Ali Necati Bey.

Ayrancım Derneği, Çiğdemim Derneği, Kavaklıderem Derneği… Her biri bir mahalleyi sahiplenirken kente de sahip çıkıyor. 30 yıldır iz bırakan derneklerin hikayelerini dinlerken kentte yerini yapmanın tek başına değil, birlikte üretmekten geçtiğini hatırlıyoruz.

Kent, izini bırakıyor.

Biz de ona tanıklık ediyoruz.

Bekleriz.

Roof

İnsanların kendilerini ait hissedeceği mekanlar oluşturmak için Placemaking (yer yapma) yaklaşımını savunuyor; mekanları yaratıcı ve katılımcı yöntemlerle yeniden tasarlıyoruz.