Her tablonun oluşmasını sağlayan sayısız katmanın içinde sizde kendi yerinizi bulmaya çalışırken resmin bir parçası olmaya başlıyorsunuz. Modern dünyadayken ilkel dönemlere gidiyorsunuz ama bir yanınız hep burada kalıyor. Çok karmaşık duygular içinde hem resimlerin tekniğinin akıl almaz zorluğuna hayran kalıyorsunuz hem de av ve avcı olma durumuna yepyeni bir bağlamda bakmaya başlıyorsunuz.

Serginin ana temaları olan av, avcı ve av dürtüsü kavramlarının modern yaşamdaki karşılıkları size aktarılıyor ve sanatçının da dediği gibi “İnsanın toplumsal yaşantısındaki avlanma ritüellerini” keşfediyorsunuz. Zuhal Baysar av dürtüsünü şöyle açıklıyor: “İlkel yaşam doğanın saflığını ve bilgeliğini taşır. İlkel insan bu saflığa saflığıyla karşılık vermiş; doğanın sert, acımasız kuralları karşısında kendi dürtüsel varlığıyla uyum içinde yaşayabilmiştir. Ancak günümüz insanı, kendisini korumaya aldığı sentetik bir yaşam alanı içinde doğanın kurallarına yabancılaşmıştır. Onu varoluşuyla tanıştıracak bir uyum denge mekanizması olmadan kendine yapay bir değerler bütünü icat etmiştir. Bu varlık alanı insanı kendisi ve yakın çevresi ile çevrili sınırlar içinde, kazanma ve kaybetme dürtüsüyle sınırlı bir ilişkiler bütününde tutar. İlkel dürtüler yerli yerindedir, ancak hedef değişmiştir. Avlanma artık 2 milyon yıl önce olduğu şekliyle kolektif ve eşitlikçi bir yapıya sahip değildir. Çünkü avlanma dürtüsüyle dikkatimiz, yemek bulmak amacıyla diğer hayvanlara değil, güç ve statü amacıyla birbirimize doğru yönelmiştir.”

Serginin odağında diğer eserlerin de çıkış noktası olan “Avlanma Günlükleri” adlı eskiz çalışmaları bulunuyor. Sanatçı, bir yıl boyunca her gün, o günle ilgili sıkıntılarını, sorunlarını ve yaşadığı olayları ortaya koyduğu eskiz çalışmaları gerçekleştiriyor ve sergiyi bu günlükler oluşturuyor. Sanatçı bütün eskiz çalışmalarını sergide paylaşmasa da var olan duyguları size hissettiriyor. Sergide bulunan tablolarda sanatçının Bilinç Katmanları adlı serisi plastik kurgusuyla temellenmiş durumda. Bilinç Katmanları’nda mesele edinilen insana ait duygu durumlarının üst üste karmaşık doğası ve bunların gerçek yaşamla çatıştığı, örtüştüğü durumlar, burada daha spesifik bir olgu olan avlanma ve av olma durumuna indirgenerek sizlere sunuluyor.

Zuhal Baysar’ın 11. Kişisel sergisi olan Av Mevsimi’nde daha önce hiç denemediği bazı 3 boyutlu eserleri de görüyorsunuz. Alçı, seramik ve kilden yaptığı heykellerle vurgulamak istediği kavramlar daha da ön plana çıkıyor.

Sergiyi Cer Modern Kuzey Hangar’da 3 Ocak 2021 tarihine kadar gezebilirsiniz. Mevcut karantina uygulamasına göre sergiyi hafta içi 11.00 ile 18.00 saatleri arasında ziyaret edebilirsiniz, hafta sonları ise kapalı. Ama gitmeden önce Cer Modern’i arayarak güncellenmiş saatleri sormanızda fayda var.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Av Mevsimi Sizi Bekliyor<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Bu virüs daha önceki yıllarda SARS ve MERS adıyla da salgın hastalıklara neden olmuştu. SARS 2002-2003 yılları arasında Hong Kong’da yayılmış ve ölüm oranı yüzde 10 civarında olduğu açıklanmıştı. MERS ise 2012 yılında Suudi Arabistan’da ortaya çıkmış, ölüm oranı ise yüzde 36 olarak açıklanmıştı. Yarasaların bu virüslerin kaynağı olduğu biliniyor. SARS’ın bulunduğu Uzak Doğu coğrafyasında bu virüs türler arası geçiş yaparak misk kedisine bulaşmış, MERS’in bulunduğu Orta Doğu coğrafyasında ise deveye bulaştığı ve sonrasında virüslerin zoonotik geçiş yani hayvandan insana bulaşarak yayıldığı saptanmış.

Yeni koronavirüsün, en güncel ismiyle COVID19’un (Coronavirus disease 2019) Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıktığı ve buradan hızla yayıldığı bilinmekte. İlk verilere göre kentte bulunan Huanan deniz ürünleri pazarından insanlara bulaştığı düşünülüyordu fakat virüsün yayılma yolları incelendiğinde pazara, virüsün bulaştığı bir kişi tarafından getirildiği ve buradan da çok hızlı bir şekilde diğer insanlara bulaştığı sonucuna varıldı. Dünya Sağlık Örgütü’nün her gün yayınladığı raporlardan hastalıkla ilgili önemli kırılma noktalarını takip etmeniz mümkün. Bunlardan bazıları:

• İlk hasta 31 Aralık 2019’da Wuhan’da nedeni anlaşılamayan bir zatürre teşhisi ile hastaneye yatırıldı. 7 Ocak’ta bu hastalığın bir çeşit koronavirüs olduğu anlaşıldı.
• Wuhan’da 31 Aralık 2019 ile 3 Ocak 2020 arasında 44 hasta bildirildi.
• 20 Ocak’ta ilk defa Çin anakarası dışında bir hasta rapor edildi. Bu hasta Güney Kore’deydi ve kısa zaman önce Wuhan’da olduğu tespit edildi.
• 23 Ocak’ta Amerika’daki ilk hasta rapor edildi. Bu hasta da kısa süre önce Wuhan’da bulunmuştu.
• 25 Ocak’ta Avrupa kıtasında (Fransa ve Almanya) ilk hastalar görülmeye başlandı. İngiltere’de ise daha önce hiç Çin’de bulunmayan bir kişi iş arkadaşından bulaşan hastalık sebebiyle hastaneye kaldırıldı.
• 2 Şubat’ta Çin’de ölen kişi sayısı 304’e yükselmişti. Çin dışında ilk ölüm Filipinler’de gerçekleşti.
• 11 Şubat’ta Dünya Sağlık Örgütü Yeni Koronavirüs (novel corovirus, 2019 nCoV) olarak adlandırdıkları virüse COVID19 (coronavirus disease 2019) ismini verdi.
• 20 Şubat’ta İran’da ilk hasta rapor edildi.
• 28 Şubat’ta Dünya Sağlık Örgütü tarafından bütün dünyadaki tehlike seviyesi ‘very high’  (çok yüksek) seviyesine yükseltildi. Bu arada Hubei (Çin) de iyileşenlerin sayısı 36.117 olarak açıklandı.

Dünya Sağlık Örgütü her gün dünyadan gelen bilgileri derleyerek durum raporunu kendi sitesinde paylaşıyor.  Bu konuyu yakından takip edenler için Dünya Sağlık Örgütü’nün konuyla ilgili haritası da bulunmakta. Bu harita ile en güncel bilgilere ulaşabiliyorsunuz. Şubatın ikinci yarısında virüsün Avrupa’da, Amerika kıtasında ve İran’da hızlı bir şekilde yayılması insanların endişelerini arttırdı. Uzmanlar bir süre daha virüsün yayılmaya devam edeceğini bildirdi. Bu noktadan sonra önemli olan korunmak için neler yapabileceğimiz.

Kuluçka süresinin 14 gün olduğu belirtilse de Çin’deki bir hastada 27 gün sonra hastalığın ortaya çıkması kuluçka süresinde kişiden kişiye farklılıklar olabileceğini gösteriyor. Hastalığın grip kadar hızlı ve kolay şekilde bulaşması ürkütücü olsa da şu ana kadarki koronavirüs salgınlarına göre yaklaşık yüzde 3 ile oldukça düşük ölüm oranına sahip. En ürkütücü nokta ise bu virüs için hala bir ilaç bulunamamış olması. Hastalıktan korunmak için birçok devletin sağlık bakanlıkları küçük broşürler ve posterler hazırladı. Yapılması gerekenler de oldukça basit aslında: hasta kişilerden uzak durmak, ellerinizi düzenli olarak yıkamak, kendinizi hasta hissettiğinizde hızlı bir şekilde sağlık kuruluşlarıyla iletişime geçmek ve en önemlisi kendinizi tecrit etmek.

Günümüzde seyahat, hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Bu tür bulaşıcı hastalıkların özellikle havalimanları, tren istasyonları, otobüs garları gibi insan sirkülasyonunun çok yoğun olduğu yerlerden hızla bulaştığı bilinmekte. Koronavirüs tam anlamıyla kontrol altına alınana kadar bu tür yerlerde özellikle çok dikkatli olunması gerektiği bildiriliyor hatta gerekli olmadıkça seyahatlerin ertelenmesi öneriliyor. Şu anda Türkiye’den Çin, İtalya ve İran seferleri karşılıklı olarak iptal edilmiş durumda. Dünya çapında riskli bölgelerde karantinalar başladı. 1 Mart tarihinde Louvre Müzesi süresiz şekilde ziyaretçilere kapatıldı. İtalya’da ve İran’da çeşitli bölgelerde karantina uygulamaları başladı.

İnternet üzerinden birçok gerçeklik payı olmayan senaryolar paylaşılıyor ve bu senaryolar insanları daha da karamsarlığa ve paniğe itecek derecede kötümser bakış açısına sahip. Aslında sağduyumuzu asla kaybetmeden çok basit davranışlar ve düşünce tarzı ile bu süreç atlatılabilir.

Bu hastalık çocuklara neredeyse hiç bulaşmıyor, asıl risk altında olan kişiler kronik hastalığı bulunanlar ve 60 yaş üstü. Hasta olan kişiler en hızlı şekilde tecrit edilmesi ve tek başına kaldığı bir hastane odasında tedavisinin yapılması gerekiyor. Wuhan’da bu kadar çok vakanın olması ve önüne geçilememesinin nedenleri arasında hastane koşullarının bu tecrite imkan vermemesi ve tedavi imkanlarının yetersizliği gösteriliyor (bakım kalitesinin düşüklüğü). Yüksek risk altındaki kişilerin bakımının daha iyi yapılması ancak hastanelere gelen kişi sayısının azalmasıyla mümkün bunun içinde kendi önlemlerimizi alarak hastalıklardan korunmamız gerekiyor.

Aslında bu önlemler oldukça basit:

1. Öncelikle sağlığınıza dikkat ederek böyle bir virüsle baş etmeyi kolaylaştırabilirsiniz. Ne kadar sağlıklıysanız o kadar kolay atlatırsınız.
2. Bu dönemde zorunluluk dışındaki seyahatleri ertelemekte yarar var çünkü ne kadar az insanla iletişime geçerseniz o kadar az risk altında olursunuz.
3. Şu anda bütün dünyada maskelerle ilgili bir endişe var. Birçok maskenin fiyatı 5 katına çıktı ama gerçekte birçok maskenin görevi sadece sizin mikroplarınızın etrafa yayılmasını engellemekten ibaret. Karantina dönemlerinde kullanılan maskeler ise olduğunuz ortamla bütün ilişkinizi kesecek düzeyde olmalı; yani yanları korumalı ve önünde ventilasyon boşluğu olan maskeler kullanmalısınız. İnsanlar panik oldukları için birçok maskeye sahip olmaya, ihtiyaçtan fazlasını stoklamaya çalışıyor. Aslında şu anda bu maskeleri kullananlar, kronik hastalıkları olan kişilerin maskesiz kalmasına neden oluyor. Virüs korumasını sağlayacak özellikleri olan bir-iki maske size yeterli olacaktır.
4. Karantina uygulamaları genellikle 2 ila 3 hafta arasında değişiyor. Bu süreci evden çıkmadan geçirebilmek adına daha çok kuru gıda stoklamak, kolay pişirilen kolay yenen yiyeceklerinizin olması süreci daha rahat geçirmenizi sağlayacaktır. Pişirme ve soğutma ihtiyacı olmayan yiyecekleri stoklamak daha kolaydır. Tabii ki susuz olmaz. Yeterli suyunuz da yanınızda olmalı.
5. Düzenli kullandığınız ilaçlarınızın evde yeterli miktarda olup olmadığını kontrol edin ama bulunduğunuz toplumu da düşünerek haddinden fazla depolamaya da çalışmayın. Sizin kadar başkasının da bu ilaçlara ihtiyacı olabilir.
6. 11 milyonun yaşadığı Wuhan’da bile karantina koşullarında ne elektrik ne de su kesintisi yaşantı. Bu nedenle sadece evde olmanın tadını çıkarabileceğiniz kitap, kutu oyunları veya konsol oyunları gibi eğlence ürünlerini de hazırda bekletebilirsiniz.
7. Belki gerekli olur düşüncesiyle telefonunuzun daima açık kalması için dolu bir powerbank daima yanınızda olsun.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Yeni Başlayanlar İçin COVID19, Yani Koronavirüs<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Varşova Kopernik Bilim Müzesi

Varşova’da tarihin kanlı ve insanlıktan uzaklaşılmış bölümünü görmeden çocuğunuzla eğlenceli bir tatil geçirmeniz aslında oldukça kolay. Eğer çocuğunuz bilime meraklı ve astronot olma heveslisiyse Copernicus Science Museum [Kopernik Bilim Müzesi] tam size göre. Burası sizin, çocuğunuzdan daha çok eğleneceğiniz ve zamanın nasıl geçtiğini anlamayıp, dört saat olmuş geleli dedirtecek bir bilim müzesi. Da Vinci’nin insan vücudu oranlarından Foucault’nun sarkacına, kinetik enerji deneylerinden algı deneylerine kadar birçok eğlenceli deney yapabilir ve bunları yaparken birçok teorem ve kuram öğrenebilirsiniz. Planetaryumda belli saatlerde uzay, Mars, evren gibi konularla ilgili 4D gösteriler bulunuyor.

Burada vaktin nasıl geçtiğini anlamayıp ayaklarınızın ağrısını hissettiğinizde ya Vistula Nehri kenarında bulunan birkaç kafeden birinde oturabilir ya da müzeye beş dakikalık yürüme mesafesinde bulunan Cafe Kafka’da güzel yemekler yiyerek kafenin önünde bulunan yeşil alanda vakit geçirebilirsiniz. Hatta kafenin içinde bulunan kutu oyunlarıyla oynayabilirsiniz. Bunları yaparken bir kafenin nasıl bu kadar sessiz ve huzurlu olabileceğine inanamayacaksınız.

Nowy Swiat Caddesi

Hâlâ gezme isteğiniz varsa otelinizde biraz dinlendikten sonra Nowy Swiat Caddesi’ni [Lehçe, “yeni dünya”]  turlayabilirsiniz. Bu cadde yirmi dört saat canlı. Nişantaşı gibi düşünebilirsiniz. Alışverişten ziyade insanların buluşma noktası. Birçok restoran, kafe ve bar bulunuyor, cadde trafiğe kapalı olduğu için dolaşması oldukça keyifli. Hatta üşenmezseniz çocuğunuzun scooter’ını yanınızda getirin çünkü Varşova’da arabadan çok scooter, paten, kaykay tercih ediliyor. Bisikletli insan sayısı bir Avrupa kentine göre oldukça az. Şehrin her noktasında scooter kiralayabiliyorsunuz ve iki kişi rahatlıkla binebileceğiniz büyüklükte.

Lazienki Parkı

Eğer gününüzün tamamını açık havada geçirmeyi planlıyorsanız bunun için en iyi rota, tarihi şehirden başlayıp Varşova’nın en büyük parkı olan Lazienki Parkı’na kadar gitmektir. Bu rota yürüyerek yaklaşık kırk dakika kadar sürüyor ama günün tamamına yayabilirsiniz. Gezinerek veya scooter ile bu yolu giderseniz yorucu olmayacaktır. Varşova’nın tarihi şehir ismiyle anılan kısmı II. Dünya Savaşı’nda sonra kademeli olarak aslına uygun şekilde yeniden inşa edilmiş ve 1980’den beri de UNESCO Dünya Mirasları arasındadır.  Tarihi dokunun korunduğu bu bölgede Ortaçağ mimarisine sahip evler, surlar ve katedraller bulunmakta. Bu yapıların arasında gezerken çocuğunuzun asla hayır diyemeyeceği gofry-lody büfelerinden [Lehçe, waffle-dondurma] çikolatası her yerinize bulaşacak olan waffle’lardan veya asla erimeden bitiremeyeceğiniz dondurmalardan alıp çimenlerin üzerine yayılabilirsiniz. Bu bölgede birkaç meydan ve kraliyet yolu olarak adlandırılan bir yol bulunuyor. Tarihi bölgenin bitiminde Varşova Üniversitesi’nin kütüphane binasına ulaşıyorsunuz.  Bu yapı sizi hayrete düşürecek çünkü binanın üstü kocaman bir park olarak tasarlanmış. Parkın içinde gezerken cam kubbelerden kütüphanenin içine bakabiliyorsunuz. Küçük bir su akıntısının yanındaki merdivenlerden çıkarken aslında kütüphanenin çatısındaki seyir alanına çıktığınızı fark etmiyorsunuz bile.

Lazienki Parkı’na kadar daha yolunuz var ama yol üzerinde güzel restoranlarda pierogi yiyerek dinlenebilirsiniz. Lazienki Parkı’nı kraliyet sarayı ve bahçesi olarak düşünebilirsiniz. İçerisinde küçük havuzlar, göller, saraylar, heykel ve resim müzeleri, konser alanları bulunuyor. Chopin’in Polonyalı olması nedeniyle birçok yerde küçük Chopin konserleri düzenleniyor. Size de muhteşem bir bahçenin ve saray manzarasının içinde müziği dinlemek kalıyor.

Artık nehrin karşısında bir güne hazırsınız. Tarihi şehrin karşısına denk gelen yerde Varşova Hayvanat Bahçesi bulunuyor. Hayvanat bahçesinden sonra çevrede bulunan sahillerden birinde vakit geçirebilirsiniz.

Bu kadar yeri yürüyerek gezmek hem de çocukla oldukça yorucu derseniz her yere Uber ile gidebilirsiniz. En uzak mesafe 40 TL. Bir de küçük bir ipucu: Polonyalılar  çocuklara karşı yetişkinlere olduklarından kesinlikle daha sempatik ve güler yüzlü. Bir şey mi soracaksınız, önden şirin çocuğunuzu yollayın.

Bu gezi planıyla aslında birçok insanın hiç fark etmediği bir Varşova’yı tatmış olacaksınız.

Varşova’ya farklı bir bakış: Varşova Ayaklanma Müzesi

<span class="reading-mode-buttons"></span>Çocuk Gözüyle Varşova<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

12 Kasım’da Cermodern’de Ali Cengizkan, Müge Cengizkan ve Filiz Yenişehirlioğlu’nun konuşmaları ile açılışı yapılan Bir Şehir Kurmak: Ankara 1923-1933 sergisi Cumhuriyet’in ilk 10 yılını çeşitli belgelerle size detaylı bir şekilde aktarıyor. Ali Cengizkan’ın açılış konuşmasında belirttiği gibi sergi, aslında daha önce üzerinde pek durulmamış, az bilgiye sahip olduğumuz bir dönemi, yaklaşık 16 yıllık bir araştırma sürecinden sonra Ankaralılarla buluşturuyor. Başkentin kuruluşunun ilk 10 yılındaki yapılaşma ve modernleşmeyi adım adım geziyoruz. Sıhhiye Köprüsü’nden Meclis Kavşağı’na, Kolej’den Demirtepe’ye kadar Yenişehir’i odağına alan sergi, bu dönemi fotoğraflar, maketler ve videolarla anlatıyor.

Serginin mesele edindiği soruların başında şunlar geliyor: Cumhuriyet’in gereksinim duyduğu yeni konut nedir? Bu konut nasıl elde edilir? Yeni bir toplum düzeni ile birlikte tarih yazımı nasıl gelişecektir? Bu soruların yanıtlarını ise bize, o dönem Ankara’da yaşamış, çeşitli meslek dallarından kırka yakın yerli ve yabancı, konusunda uzman kişiler veriyor.

Bir Şehir Kurmak sizi daha önce görmediğiniz kartpostallar, fotoğraflar ve çeşitli efemeralarla karşılıyor. Bunlara bakarken gözünüze konut modelleri çarpıyor, “Acaba bunlar neredeydi ki?” sorularıyla maketlere yöneliyorsunuz. Maketleri incelerken, bu defa arkanızda kayan görüntüler dikkatinizi çekiyor. Mimarlık ve kent modellemelerinden üretilen videolarda, 1939 yılı hava fotoğraflarından dönemin Ankara’sının canlandırıldığını görüyorsunuz. Hiçbirine detaylı bakamadan “Ama bu Ankara benim bildiğim Ankara’ya hiç benzemiyor,” diyerek şaşkın bir şekilde serginin ortasında öylece kalıyorsunuz.

“Enstantaneler” bölümünde ise aralarında Halide Edip Adıvar, Arif Hikmet Koyunoğlu, Carl Christoph Lörcher, Erzurumlu Nafiz Kotan, Grace Ellison, Ernest Mamboury gibi isimlerin bulunduğu siyasetçi, yazar ve entelektüel, mimar, plancı ve müteahhittin, başkentin ilk on yılındaki barınma deneyim ve yazılarını okuyorsunuz. En ilginçleri arasında Ernest Mamboury’in 1938 yılında basılan Ankara Guide Touristique kitabı bulunmakta. Türk sanatı üzerine çalışan ve İstanbul şehir rehberleri yayınlayan Mamboury, yayımladığı Ankara Gezi Rehberi‘nde doğru ve kapsamlı bilgi aktarmış. Doğru ölçeklerde çizilmiş krokilere ve özgün fotoğraflara yer verdiği eserinin tıpkı basımları yapılmış ve değerini hâlâ koruyor. Feminist bir yazar olan Grace Ellison ise, 1922 ve 1927 yıllarında Ankara’da kalmış ve Atatürk ile görüşmeler gerçekleştirmiştir. Daha çok kadının toplumdaki yeri üzerine araştırmalar yapan Ellison, Ankara’daki deneyimlerini An English Woman in Ankara adlı kitabında toplamıştır.

Kesinlikle birkaç kez gitmeyi ve her gittiğinizde daha fazla vakit geçirmeyi isteyeceğiniz bu Bir Şehir Kurmak: Ankara 1923-33 sergisi, 12 Ocak 2020 tarihine kadar CerModern’de sizi bekliyor.

Fotoğraflar yazara aittir. Tüm hakları saklıdır.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Yeni Ankara, Hoşgeldin: Bir Şehir Kurmak Sergisi<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

However, when asked to a residence, they would state two out of the famous three as the city center: Kızılay, Ulus and Tunalı. The reason for this is that although the city has expanded and new centers have been formed, these three centers are still very important for different reasons and newly acquired meanings.

Ulus, the first center of Ankara, especially Anafartalar Street, still maintains its importance. With its heavy traffic, Ulus is used by the locals as a crossroad as well as a shopping district. Atatürk Statue in the square became a focal point and a place where people spent their time. Starting from Ulus Square, you can walk through historical buildings along the way and reach the Altındağ Municipality Park.

Just like Ulus, Kızılay is also a transit and meeting point for the residents of Ankara. Ercoşkun and Özüduru listed the reasons why it was not preferred as a center in the following:

“The square is designed only for vehicles, and the pedestrian paths are scarce. Even after the reopening of Emek Büro Ishani (Labour Bureau) which is one of the first skyscrapers of Ankara it was not preferred a center as assumed”. Güvenpark, which has taken place in the memories of everyone, has become a meeting point for people like Kizilay. Kızılay Shopping Center, banks around the district, fishmongers in Sakarya Street, simit sellers, various passages and cafes increased the pedestrian traffic, while Metro-Ankaray has become a transit area for people due to its role as crossroads.

In contrast to Kızılay and Ulus, Tunalı Hilmi Street in Çankaya is a walking route for the locals. Although there is an open area for traffic; it is more of a nice walking route with its cafes and shops, as well as street musicians. As a result, people spend longer and slower time here.

Together with the spread of the city towards its borders which created the areas which we label as suburbia, the creation of a lifestyle that is dependent to the cars as well as an increase of malls caused the urban centers to lose their importance in terms of trade and socialization. However; the diversity in the types of trade, their position as crossroads, and their way of communicating with the locals will always keep them alive.

Sources for the article

Koyuncu, P. (2013) Geçmişin Modern Mimarisi: Ankara-2

Erçoşkun, Ö. Y.; Özüduru, B. (2013) Ankara’daki Alışveriş Caddelerinde Ticari Mekanlar ve Sosyal Sürdürülebilirlik Araştırması.MEGARON 2013;8(1):29-44

This article is available in Turkish! Click here to take a look!

Translated by Jeyan Idil Aslan.

<span class="reading-mode-buttons"></span>From Ulus to Yenişehir, from Yenişehir to Tunalı<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Öncelikle nereden geldi bu şarbon? Şubat 2018’in başında Brezilya’nın Santos Limanı’ndan 25 bin sığırla yola çıkan Nada isimli gemi 25 Şubat 2018 tarihinde Mersin limanına gelmişti.  Daha yola çıkarken birçok hayvan hakları savunucusunun boykotu ile karşılaşan gemi Mersin Limanında da aynı tepkiyle karşılaştı. Canlı hayvan taşımacılığının hem hayvan haklarına hem de sağlığına zararlı olduğu üzerine demeçler verildi. Bu hayvanlar belli bir süre karantinada kalarak sağlık taramasından geçirildikten sonra dağıtımı yapılacaktı. Ağustos ayına kadar da aslında bu hayvanları unuttuk.

Ankara’da görülen şarbon vakalarının Nada gemisinden Ankara’ya getirilen hayvanlarda ortaya çıktığı bilgisi verildi. Ankara’nın Gölbaşı ilçesinde bulunan özel bir çiftliğe Et ve Süt Kurumu için kurbanlık olarak getirilen 4 bin büyükbaş hayvandan 50’sinin öldüğü açıklandı. O günden itibaren Türkiye’nin çeşitli yerlerinden şarbon uyarıları geldi.  Şu anda ise tam olarak ne yapacağını bilemeyen ama et yememek iyidir diyerek kendini tavuk ve hamur işine veren bir Ankaralı grubu var.

Peki nedir bu şarbon, nasıl bulaşır, nasıl bulaşmaz?

Şarbon ot yiyen sığır, keçi, koyun gibi hayvanlardan insanlara temas yoluyla geçen bakteriyel bir enfeksiyondur. Aslında daha çok büyük baş hayvan yetiştiriciliği ile uğraşanları, dericilik yapanları veya veterinerleri etkileyen bu hastalık ülkemizde az görülmekteydi. Hala tam olarak nasıl oluştuğu bilinmese de en büyük risk, hayvanlarla birebir temas eden kişilerde olduğu bilinmektedir. Çok dayanıklı bir bakteri olmasının ana sebebi ise bakterinin oluşturduğu sporların havada veya bulunduğu ortamda çok uzun süre asılı kalabilmesi. Hatta çok dayanıklı ve insan vücudu üremesi için en elverişli yer olduğu için ilk kimyasal silah denemeleri bu bakteri kullanılarak yapıldı. Bakterinin en büyük zaafı ise 120 derece sıcaklıkta yok olması.

Şarbon hastalığının 3 çeşidi bulunmakta ve hepsinde mutlaka hayvanla ya da hayvanın etiyle birebir temas etmiş olmanız gerekmekte. Ülkemizde şu anda yoğun olarak görülen şarbon vakaları genellikle deri şarbonu. Bu türde, hayvanla temas ettiğiniz sürede sizde bulunan yara veya kesikten sporların girmesi sonucu derinizde uzun süre geçmeyen siyah lekeler oluşuyor. Şarbonun en tehlikeli türü olarak bilinen akciğer şarbonu ise sporların bulunduğu havanın solunması yoluyla insana bulaşıyor. Hastalıklı hayvanın etinin yenmesiyle insana geçen şarbon türüne ise bağırsak şarbonu deniliyor. Özellikle iyi pişmemiş etlerden çok kolayca bulaşabiliyor. Şarbon hastalığı insandan insana geçmiyor. Hastalıkla ilgili uyarılar ve dikkat edilmesi gerekenler genellikle hayvanların aşılanması, hasta hayvanların bulunduğu ortamın karantinaya alınması ve hasta hayvanların etinin kesilmemesi yönünde.

Kulaktan kulağa aktarılan bilgiler içinde hayvansal ürünlerin hepsinin tehlikeli olduğu ve bu dönemde yememek gerektiği yönünde. Özellikle süt, yoğurt ve dondurma. Konunun uzmanları ise bu kadar şüpheci olunmaması gerektiğini hastalıklı hayvanın zaten süt veremeden öldüğünü belirtiyor. Ayrıca bütün pastörize ürünler kaynatılarak yapıldığı için bu bakterinin yaşama şansının olmadığının da altını çizerek söylüyorlar.

Yukarıdaki bilgilerden ve Sağlık Bakanlığı’nın Halk Sağlığı Birimi’nin web sayfasından ulaşılan veri ve bilgilere göre şu anda en büyük risk hayvan çiftliklerinde, bu çiftliklerin çevresinde bulunan insanlarda ve iyi pişmemiş hasta hayvanın etini yiyenlerde. Şu anda kaç hayvan hastalıklı ve bu hayvanlar nerede tam olarak bilinmiyor. Özellikle Kurban Bayramı nedeniyle büyükbaş hayvanların alım satımı artmış ve çeşitli illere dağılmış diye düşünülebilir.

En iyisi siz bir müddet daha temkini elden bırakmayın. 

<span class="reading-mode-buttons"></span>Neymiş Bu Şarbon?<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Ama bir Ankaralıya kent merkezi neresi diye sorulduğunda mutlaka Kızılay, Ulus veya Tunalı’dan en az ikisini söyler. Bunun nedeni her ne kadar kent genişlemiş ve yeni merkezler oluşmuş olsa da bu üç merkezin farklı açılardan ve yeni kazandığı anlamlarla hala çok önemli olmasıdır.

Ankara’nın ilk şehir merkezi görevini üstlenen Ulus, özellikle de Anafartalar Caddesi, önemini hala koruyor. Taşıt trafiği yoğun olan Ulus’u Ankaralılar geçiş alanı ve alışveriş yapmak için kullanıyorlar. Meydandaki Atatürk Heykeli (Heinrich Krippel, 1927) bir odak noktası haline gelmiş ve insanların vakit geçirdiği bir yer haline dönüşmüştür. Caddenin başlangıcında yer alan Ulus Meydanı’ndan yürümeye başlayarak yol boyunca tarihi yapıların yanından geçip Altındağ Belediye Parkı’na ulaşabileceğiniz bir güzergah haline gelmiştir.

Kızılay da Ulus gibi Ankaralılar için bir geçiş ve buluşma noktasıdır. Ercoşkun ve Özüduru, Kızılay’ın “Meydanın tamamen taşıtlara yönelik tasarlanması, yaya yollarının azlığı, Ankara’nın ilk gökdelenlerinden biri olan Emek Büro İşhanı’nın isim değiştirerek yeni kullanıma açılması gibi nedenlerden dolayı sanıldığının aksine insanların daha az tercih ettiği bir merkez” olduğunu belirtmişlerdir. Herkesin anılarında yer etmiş Güvenpark, Kızılay için bir simge görevi gördüğü gibi insanların buluşma noktası haline de gelmiştir. Kızılay Alışveriş Merkezi Binası, bankalar, Sakarya Caddesi’ndeki balıkçılar, simitçiler, çeşitli pasajlar ve kafeler yaya trafiğini arttırırken, Metro-Ankaray bağlantı noktaları nedeniyle de insanlar için bir geçiş alanı haline gelmiştir.

Kızılay ve Ulus’un aksine Çankaya’da bulunan Tunalı Hilmi Caddesi Ankaralılar için çoğunlukla yürüyüş amacıyla kullanılan bir güzergahtır. Her ne kadar trafiğe açık bir alan olsa da sokağa taşan kafeler ve mağazalar, kaldırımda müzik yapan sokak sanatçıları ile daha çok çevresiyle iletişime geçiren bir yürüyüş yolu niteliğindedir. Bu yönüyle insanlar burada daha uzun ve daha yavaş zaman geçirmektedir.

Günümüzde kentin şehrin sınırlarına doğru yayılması yani banliyö dediğimiz alanların çoğalması, araba öncelikli bir yaşantının olması ve kapalı alışveriş merkezlerinin çoğalması aslında kent merkezlerinin alışveriş ve sosyalleşme açısından önemini az da olsa yitirmesine neden olmuştur ama ticaret türlerindeki çeşitlilik, insanların ulaşım güzergahının üzerinde bulunmaları, kentliyle iletişim kurmanın en güzel ve kolay yolu olmalarından dolayı canlılıklarını her zaman koruyacaklardır.

Kaynakça

Koyuncu, P. (2013) Geçmişin Modern Mimarisi: Ankara-2

http://www.arkitera.com/haber/14101/gecmisin-modern-mimarisi–ankara—2

Erçoşkun, Ö. Y.; Özüduru, B. (2013) Ankara’daki Alışveriş Caddelerinde

Ticari Mekanlar ve Sosyal Sürdürülebilirlik Araştırması.MEGARON 2013;8(1):29-44

Erçoşkun, Ö. Y.; Özüduru, B. (2013) Ankara’daki Alışveriş Caddelerinde

Ticari Mekanlar ve Sosyal Sürdürülebilirlik Araştırması.MEGARON 2013;8(1):29-44

<span class="reading-mode-buttons"></span>Ulus’tan Yenişehir’e, Yenişehir’den Tunalı’ya<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Acaba neden bazı kokuları seviyoruz, bazılarını sevmiyoruz?

Şimdi ki kokularla eski kokular arasında fark var mıydı?

Kentlerimizin, evlerimizin kokuları zaman içinde değişti mi?

Bütün bu sorularımızın cevabını en ince ayrıntısına kadar bulabileceğimiz Koku ve Şehir sergisi Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi’nde mart ayının sonuna kadar sizi bekliyor olacak.

Sergi alanında sizi ilk olarak Ankara’nın haritası ile yanında küçük mıknatıslar duran bir pano karşılıyor. O nokta da düşünmeye başlıyorsunuz. Her şehrin hatta her semtin kendi kokusu olur mu? Ankara ne kokuyor? Duyguların kokusu olur mu? Ben en çok hangi mevsimde Ankara’nın kokusunu seviyorum? Bu düşünceler ile koku duyusuyla ilgili belgeselleri seyretmeye başlıyorsunuz. Sonraki adımda ise sizi gözlerinizi kapayıp koklayarak yeni anılar oluşturacağınız bir mekan bekliyor.

Serginin küratörlüğünü Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Araştırma Görevlisi Lauren Nicole Davis, tasarımını ise PATTU (Cem Kozar, Işıl Ünal) üstleniyor. Sergide yer alan kokular ise MG Gülçiçek International Fragrance Company tarafından hazırlanmış.

Fotoğraflar: Selin Mutdoğan

Tarihsel süreç içinde Anadolu topraklarında bulunan medeniyetlerin kokuları, bu kokuları elde ediş şekilleri ve kullanım yerleri gibi birçok farklı bilginin sunulduğu serginin ikinci bölümünde, Hitit Uygarlığı’ndan başlayan koku serüveni Osmanlı’da bulunan Buhurculara oradan modern kentlerin kokularına kadar devam ediyor. Bu yolculuk sırasında her gün tükettiğimiz Türk kahvesinin kokusundan Osmanlı döneminde kullanılan Amber, Mür ve Misk kokularına kadar çok geniş bir yelpazede farklı kokuları deneyimlemeniz mümkün. Tarihte bulunan güzel kokular kadar günümüz kent yaşantısının itici kokuları da Koku ve Şehir sergisi kapsamında bulunuyor.

Serginin sonunda ise bütün bu bilgilerinizi sınayabileceğiniz bir alan bulunuyor. Kör test uygulama alanında, sergi süresince deneyimlediğiniz kokuları test etme olanağı bulacaksınız.

Serginin girişindeki uyarıyı buraya eklemeden yazımızı bitirmeyelim. Astım hastası iseniz ya da alerjik bir bünyeye sahipseniz bu sergi için ekstra önlemler almanız gerekebilir.

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi | Kale Mh., Gözcü Sk. No:10 Altındağ| 03123110401 (Pazartesi Günleri Kapalı)

<span class="reading-mode-buttons"></span>Koku ve Şehir ile Anadolu’nun Bütün Kokuları<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Tabii ki ilk durağımız Elmadağ Kayak Merkezi. Kış sporu ve Ankara aynı cümle içinde kullanıldığında sonuç mutlaka buraya varır.

Elmadağ Kayak Merkezi; Ankara Dağcılık, Kayak ve Kış Sporları İhtisas Kulübü’nün (ADK) girişimleriyle 1951 faaliyete geçen kısa ama orta zorlukta sayılabilecek bir piste sahip Ankara’nın tek kayak merkezidir.  Ankara’dan 30 dakikalık bir yolculukla ulaşılabilecek bu merkezde ADK’nin tesisi dışında birkaç üniversitenin tesisi ve çeşitli restoranlar bulunuyor. Geçmişte konaklama imkanı sunan küçük oteller açılsa da şu anda maalesef böyle bir tesis dağda bulunmuyor.

Ankara Dağcılık, Kayak ve Kış Sporları İhtisas Kulübü
Tel: 0312 229 1447

Hacettepe Üniversitesi Elmadağ Kayak Tesisi (haftaiçi kapalı)
Hafta içi: 0312 305 2496 | Hafta sonu: 0312 453 2386-0312 453 1040

Ankara Üniversitesi Elmadağ Örsem Tesisi
Tel: 0312 362 9720 | 0537 451 8121 | 0505 677 6959

Elmadağ Kayak Merkezi kadar eski ve bilinen diğer kış sporları mekanları ise Kurtuluş Parkı içinde bulunan Atatürk Buz Pateni Spor Tesisleri ve Belpa Buz Pateni Sarayı’dır.  Aslında 1940’lardan itibaren Gençlik Parkının içindeki göletin donmasıyla Ankara’nın ilk buz pateni pisti oluşmaya başlamıştı fakat gerçek anlamda bir tesisin inşa edilmesi ancak 1980’leri buldu.  Atatürk Buz Pateni Spor Tesisleri daha sonra da Belpa Buz Pateni Sarayı açıldı. Belpa Buz Pateni sarayı uluslararası standartlara uygun olması nedeniyle günümüzde üniversitelerin buz hokeyi ve buz pateni takımlarının antrenmanları yapılıyor bu nedenle belli zamanlarda kapalı oluyor. Buraya gitmeden önce mutlaka telefon edilip antrenman olup olmadığının öğrenmenizde fayda var. Kurtuluş Parkında bulunan buz pistini ise sabah 9 akşam 11 saatleri arasında kullanabiliyorsunuz.

Belpa Buz Pateni Sarayı: 0312 223 3513
Atatürk Buz Pateni Spor Tesisleri: 0312 431 9202

Günümüzde kış sporlarının hem daha popüler hale gelmesi hem de bu sporların her yerde ve koşulda yapılmasına imkan veren teknolojilerin geliştirilmesi ilginç tesislerin açılmasını sağladı. Bunlardan biri de birlik mahallesinin arka yamaçlarında açılan Snowland Kış Sporları Merkezi. Buradaki aktiviteleri gerçekleştirmek için ne kar yağışına ne de soğuk havaya ihtiyacınız var. Bu tesis içinde buz pateni pisti, eğimi kayanları memnun edecek kadar iyi olan suni kayak ve snowboard pisti ve yeni başlayanlar için eğitim pisti bulunuyor. Buraya ulaşımda tesisin kendisi kadar ilginç. Arabayla standart yollardan gidebildiğiniz gibi Sinpaş Altınoran Çarşı’dan kalkan teleferiğe de binebiliyorsunuz.

Snowland Kayak Pisti
0312 4920064

Teknolojik gelişmeler alışveriş merkezlerini de hareketi geçirdi ve Ankara’da son birkaç yıldır kimi zaman açık otoparkların bir bölümünde kimi zaman da iç mekanlarda geçici buz pateni pistleri oluşturulmaya başlandı. Kısıtlı alanlarda gerçekleştirildiği için daha çok çocukların ilgisini çeken bir aktivite mekanı haline geldiler. Ancak Natavega Alışveriş Merkezi içinde yer alan bu pateni pisti bunlardan biraz daha farklı. Geniş ve ferah bir buz pisti olarak, size kapalı ve sıkışık bir alanda olduğunuzu unutturuyor ve keyif alarak paten kayma imkanı veriyor.

Natavega Alışveriş Merkezi Buz Pateni Pisti
0312 5542700

Spor dışında Ankara’da kışın yapılacaklar için tıklayınız.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Kış Bitmeden Ankara’da Kış Sporları<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.

Kahvaltıdan başlayarak günün her saatine uygun yiyecekler bulabileceğiniz bir yer Cafe Pirogi. Ama menünün en ilgi çekici bölümü Kafkas, Rus ve Orta Asya lezzetlerin sunulduğu kısımdır. Sahibi Hülya Hanım’ın Eski Sovyet Mutfağı üzerine eğitim almasıyla başladığı bu eğlenceli yemek macerasını, burada birbirinden lezzetli tariflerle ve Rusya’dan gelen orijinal ürünlerle deneyimlemeniz mümkün.

Öncelikle Pirogi’nin anlamını belirtmek gerek. Aslen Pirogi (Piragi diye okunuyor) mayalı hamurdan yapılan bir Kafkas böreğinin ismidir. Bu börek 2 adet mayalı hamur arasına dolgu malzemesi konarak hazırlanıyor. Geleneksel olarak 3 adet pirogi üst üste konup servis ediliyor. İnanışa göre en alttaki kat toprak, orta kat gökyüzü ve güneş, son kat ise tanrıyı temsil ediyor. Her katın, yenildiği yere göre yorumlanması farklıdır. Örneğin cenaze evlerinde verilen yemeklerde pirogi sadece 2 katman hamurdan yapılır orta katman yoktur bunun sebebi ise o kişinin bir daha gökyüzü ve güneşi göremeyecek olmasıdır.

Pirogi dışında eski Sovyet mutfağina özgü birçok tadı denemeniz mümkün. Bunlar arasında benim favorim olan, Rus Mantısı olarak bildiğimiz Pelmeni bulunmakta. Büyük taneli sulu mantı görünümünde olan bu yemek Smetana denen yarı krema yarı yoğurt tadında bir sos ve dereotu ile servis ediliyor. Gene mantı görünümünde olan ama kızartılarak hazırlanan Blyashi de (Bilyaşi diye okunuyor) diğer lezzetlerden biri. Yemeklerin yanında havuçtan ve bol baharattan hazırlanan Koreski salatasını veya patlıcandan hazırlanan Ikra’yı deneyebilirsiniz. İçecek olarak ise Rusya’dan gelen hem lezzetleri hem de görünüşleriyle ilgi çeken Tarhun, Kwas veya Dushness’i içebilirsiniz. Kwas günümüz Rusyasının en popüler içeceği, Dushness’in tarifi ise Fransa kralı 14. Louis’in sarayına kadar uzanıyor. Dushness’in içecek haline gelmesi ise bir dizi yanlışlar üzerine kurulu. 1670’lerde tatlılarda armut kullanan aşçının, bir garsonun dalgınlığı nedeniyle armut suyu konsantresini masaya getirmesi ve o dönemde masaya gelen her şeyin ikram edilme zorunluluğundan dolayı, hemen orada konsantreyi sulandırıp içecek olarak sunulmasıyla ortaya çıkıyor. İçeceğin ismi sorulduğunda sofrada ilk beğenin düşes olduğu için Dushness deniyor.

Bu güzel yemeğin üzerine tatlı olarak TortNapoleon, Syrniki veya Medovik’i deneyebilirsiniz. Medovik de 200 yıllık bir tarife sahip. Yazanlara göre 1820’lerde Çar. I Alexander’in eşi (Çariçe) için özel olarak hazırlanan bir tatlıdır. Çariçe baldan nefret ettiği için ballı hiçbir şey yemediği halde saraya yeni gelen aşçı Çariçe’ye ballı bir tatlı yapacağını ve yediğinde de içinde bal olduğunu anlamayacağını iddia eder ve bu iddiasını gerçekleştirir.

Lezzetler ve hikayeler tabi ki bunlarla sınırlı değil. Sıcak atmosferi, her sorunuza hiçbir detayı atlamadan cevap veren garsonları ve güler yüzlü sahibi Hülya Hanım’ın eşliğinde devamı Cafe Pirogi’de. Kasım ayının sonlarına doğru yeni lezzetleri ve Rusya’dan gelen orijinal ürünlerin satıldığı butik bir satış alanı ile sizleri bekliyor olacak.

Ama tabii ki yemekte ne yerseniz yiyin her zaman en güzel son, bol köpüklü bir Türk kahvesidir.

Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı Mahallesi, 2811. Cadde No:2, Yenimahalle
0536 2446987 | 0312 2410042 | Websitesi

Fotoğraflar için Anadoluguru’ya teşekkür ederim.

<span class="reading-mode-buttons"></span>Eski Sovyet Mutfağından Lezzetler: Cafe Pirogi | Kapandı<span class="reading-mode-buttons"></span> yazısı ilk önce Lavarla - Kültür-Sanat ve Kent Yaşamı üzerinde ortaya çıktı.